Sukta 78
Sukta 8.78
Indra
इंद्राला उद्देशून केलेले हे सूक्त, विजयशक्तीच्या देवाला विपुल सोम-आनंद, संपत्ती आणि जीवन व अंतर्दृष्टी टिकवून धरणाऱ्या “प्रकाशाच्या कळपां”चे दान मागते. इंद्र अचूक, कधीही न अपयशी आणि न फसणारा आहे, अशी स्तुती करून—तो मर्त्यांचा राग व शत्रुत्वाचा हेतू आधीच ओळखून आवरतो, असे सांगते. सूक्ताचा शेवट निकटच्या विश्वासकृतीने होतो: कोयताही इंद्राच्या हातात देऊन, ताजे कापलेले असो वा साठवलेले, पीक भरभरून परिपूर्ण करावे, अशी विनंती केली जाते.
Mantras
Mantra 1
पुरोळाशं नो अन्धस इन्द्र सहस्रमा भर । शता च शूर गोनाम् ॥
हे इंद्रा, आमच्यासाठी अन्धस् (सोमरस) याचे सहस्र परिमाण आण; आणि हे शूरा, गो-समृद्धीच्या शंभर किरणां/शंभर गो-समूहांनाही (आण)।
Mantra 2
आ नो भर व्यञ्जनं गामश्वमभ्यञ्जनम् । सचा मना हिरण्यया ॥
आमच्याकडे ती विवेकपूर्ण समृद्धी घेऊन ये; आमच्या अभ्युदयासाठी अभ्यञ्जन-रूप किरण-गाय आणि प्राण-रूप अश्वही घेऊन ये—आणि सुवर्णमय मनोवृत्तीसमवेत.
Mantra 3
उत नः कर्णशोभना पुरूणि धृष्णवा भर । त्वं हि शृण्विषे वसो ॥
आणि आमच्यासाठी कर्ण-शोभन करणाऱ्या पुष्कळ गोष्टी घेऊन ये; हे धृष्णु, त्या घेऊन ये—कारण हे वसो, तूच ऐकतोस.
Mantra 4
नकीं वृधीक इन्द्र ते न सुषा न सुदा उत । नान्यस्त्वच्छूर वाघतः ॥
हे इन्द्रा, तुला कोणीही वाढवू शकत नाही—ना सु-षा (सु-प्रेसक) ना सु-दा (सु-दाता)ही; आणि तुझ्यावाचून दुसरा कोणी नाही, हे शूरा, या वाघत (स्तुतिकर्त्या)साठी.
Mantra 5
नकीमिन्द्रो निकर्तवे न शक्रः परिशक्तवे । विश्वं शृणोति पश्यति ॥
त्याला कोणीही छेदून पाडू शकत नाही; त्या शक्र (पराक्रमी) इंद्राला कोणीही मात देऊ शकत नाही. इंद्र सर्व काही ऐकतो, सर्व काही पाहतो.
Mantra 6
स मन्युं मर्त्यानामदब्धो नि चिकीषते । पुरा निदश्चिकीषते ॥
तो अदब्ध (अप्रमाद्य, न फसणारा) आहे; तो मर्त्यांचा क्रोध ओळखून तो दाबून टाकतो. शत्रुत्वाची प्रेरणाही—उद्भवण्यापूर्वीच—तो ओळखतो.
Mantra 7
क्रत्व इत्पूर्णमुदरं तुरस्यास्ति विधतः । वृत्रघ्नः सोमपाव्नः ॥
स्वतःच्या क्रतु (संकल्प-बल) ने त्या तूर (वेगवान) वीराचे अंतर पूर्ण आहे; जो विधाता (यज्ञकर्ता) अर्पण करतो, त्याच्यासाठी वृत्रघ्न—सोमपावन—अंतरी ओसंडून वाहणारी समृद्धी धारण करतो.
Mantra 8
त्वे वसूनि संगता विश्वा च सोम सौभगा । सुदात्वपरिह्वृता ॥
हे सोम! तुझ्यामध्ये सर्व वसू (धन-रत्ने) आणि सर्व सौभाग्य एकवटले आहे. तू सुदाता आहेस—ज्याला कोणी परावृत्त करू शकत नाही, कधीही न चुकणारा दाता.
Mantra 9
त्वामिद्यवयुर्मम कामो गव्युर्हिरण्ययुः । त्वामश्वयुरेषते ॥
हे सोम! माझी अंतःकरणातील कामना तुलाच शोधते—गव्यु (पोषण-समृद्धी) शोधत, हिरण्ययु (सुवर्ण-दीप्ती) शोधत; आणि अश्यव्यु—वेगवान शक्तींची आस धरणारी इच्छा—ही तुलाच शोधते.
Mantra 10
तवेदिन्द्राहमाशसा हस्ते दात्रं चना ददे । दिनस्य वा मघवन्त्सम्भृतस्य वा पूर्धि यवस्य काशिना ॥
हे इंद्रा! माझी आशा तुझ्यावरच आहे; तुझ्या हातात मी दात्र (हंसिया)ही अर्पण करतो. हे मघवन्! आजचे असो वा साठवलेले असो—तुझ्या काशिन (दीप्त) तेजाने आमच्यासाठी यव (वृद्धी-पीक) परिपूर्ण कर.
Frequently Asked Questions
It asks Indra for abundance—Soma-joy, wealth and “herds” of light—along with protection and a successful, full harvest.
It means Indra is portrayed as seeing through hidden motives and dangers; he can perceive human anger and hostile intent even before it fully forms, and can restrain its harm.
On the surface it is a prayer for agricultural success. Symbolically, it also points to Indra’s power to complete our efforts and bring ‘ripened’ results—growth, nourishment, and prosperity.
Ask anything about Sukta 78 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
