Sukta 92
Sukta 7.92
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7)
Vāyu
Jagatī (likely; longer cadence typical in Vāyu invitations—verify in metrical index)
हे लहानसे वसिष्ठसूक्त वायुदेवाला वेगाने—अनेक नियुत् (जोडलेल्या रथसंघांसह)—यज्ञात येण्याचे, यज्ञासनावर बसण्याचे आणि “प्रथम सोमपायी” म्हणून सोमरस पिण्याचे आमंत्रण देते. वायूचे आगमन व त्याचा उत्साह (उन्मेष) यांना ते वारंवार ठोस वरदानांशी जोडते—धन, बळ/वीरशक्ती, गुरेढोरे, घोडे, तसेच स्वस्ति (कल्याण) द्वारे अखंड संरक्षण. उद्देश दोन्ही आहे: विधीपर (सोमपेषणाच्या वेळी देवतेला बोलावणे) आणि व्यवहारपर (उपासकांसाठी समृद्धी व सुरक्षितता मिळवणे).
Mantras
Mantra 1
आ वायो भूष शुचिपा उप नः सहस्रं ते नियुतो विश्ववार । उपो ते अन्धो मद्यमयामि यस्य देव दधिषे पूर्वपेयम् ॥
हे वायू, शुचिपा, या—आमच्या जवळ येऊन विराज; हे विश्ववार, तुझ्या नियुता सहस्र आहेत. हे देवा, तू ज्यास पूर्वपेय—सर्वांपूर्वी पिण्यायोग्य—असे ठरविले आहेस, तो अन्धः, मद्यमय सोमरस मी तुझ्यासाठी आणीत आहे.
Mantra 2
प्र सोता जीरो अध्वरेष्वस्थात्सोममिन्द्राय वायवे पिबध्यै । प्र यद्वां मध्वो अग्रियं भरन्त्यध्वर्यवो देवयन्तः शचीभिः ॥
वेगवान सोतृ पुरोहित अध्वर यज्ञात पुढे उभा राहिला आहे, जेणेकरून इंद्र व वायू सोम पितील. देवयंत अध्वर्यु आपल्या शची—कौशल्यशक्तींनी—तुम्हा दोघांसाठी मधूचे अग्र्य, श्रेष्ठ सार, पुढे आणतात.
Mantra 3
प्र याभिर्यासि दाश्वांसमच्छा नियुद्भिर्वायविष्टये दुरोणे । नि नो रयिं सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यमश्व्यं च राधः ॥
हे वायो! ज्या नियुत् (जोडलेल्या रथशक्ती) यांच्या द्वारा तू दात्याजवळ, उपासकाच्या गृहद्वारी येतोस—त्या नियुतांसह येऊन आमच्यासाठी सु-भोग्य, समृद्धिदायक धन उतरव. तसेच वीर-शक्तीही उतरव; गो-सम्पदा आणि अश्व-सम्पदा—हेच तुझे राधस् (अनुग्रह-दान) असो.
Mantra 4
ये वायव इन्द्रमादनास आदेवासो नितोशनासो अर्यः । घ्नन्तो वृत्राणि सूरिभिः ष्याम सासह्वांसो युधा नृभिरमित्रान् ॥
हे वायवः (प्राणवायूच्या शक्तींनो)! इंद्रात आनंद मानणाऱ्या, देवाभिमुख व वृद्धीसाठी उत्सुक, आर्य-गतीने चालणाऱ्या—आम्ही आमच्या सूरी (प्रकाशित नेते) यांच्यासह वृत्रांचा नाश करू. युद्धात आम्ही विजयी होऊ; आमच्या बलवान नरांद्वारे अमित्र (शत्रु-शक्ती) पराभूत करू.
Mantra 5
आ नो नियुद्भिः शतिनीभिरध्वरं सहस्रिणीभिरुप याहि यज्ञम् । वायो अस्मिन्त्सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
शतशत व सहस्रसहस्र नियुतांसह आमच्याकडे ये; अध्वर (यज्ञकर्म) जवळ, यज्ञाकडे ये. हे वायो! या सवनात (सोमपेषणात) आनंद-तृप्तीने भरून जा; आणि तुम्ही आम्हाला सदैव स्वस्ति (कल्याण) यांच्या रक्षणांनी जपा.
Frequently Asked Questions
The hymn invokes Vāyu, the Vedic Wind deity, asking him to come swiftly to the sacrifice and drink the Soma.
It highlights Vāyu’s special precedence at the Soma-pressing: he is invited to take the first draught, signaling his immediate presence and favor.
It asks for prosperity and enjoyment (wealth), strength and heroic vigor, cattle and horses (resources and power), and continual protection through svasti (well-being).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.