
Sukta 6.30
Bharadvāja Bārhaspatya (RV 6.30 Indra hymn)
Indra
Triṣṭubh (probable)
हे संक्षिप्त इंद्रसूक्त देवाच्या सतत वाढत जाणाऱ्या वीरशक्तीचे आणि धन व समृद्धी उदारपणे देण्यात कधीही न ढळणाऱ्या दातृत्वाचे स्तवन करते. पर्वत फोडणे, अडवलेली जलधारा मुक्त करणे आणि लोकांची स्थापना करणे अशी इंद्राची विश्वकर्मे स्मरून, उपासकाला स्थैर्य, विजय आणि विपुलता यांचा वाटा लाभावा अशी प्रार्थना करते.
Mantra 1
भूय इद्वावृधे वीर्यायँ एको अजुर्यो दयते वसूनि । प्र रिरिचे दिव इन्द्रः पृथिव्या अर्धमिदस्य प्रति रोदसी उभे ॥
तो वीर्याकरिता अधिकाधिक वाढला आहे; एकच, अजुर्य, वसू (समृद्धी) वाटतो. इंद्राने द्यौमधून आणि पृथ्वीमधून ओतून दिले आहे; त्याच्या अस्तित्वाचा अर्धा भाग उभय रोदसी—दोन्ही लोकांना—प्रतिसाद देतो.
Mantra 2
अधा मन्ये बृहदसुर्यमस्य यानि दाधार नकिरा मिनाति । दिवेदिवे सूर्यो दर्शतो भूद्वि सद्मान्युर्विया सुक्रतुर्धात् ॥
तेव्हा मी त्याच्यातील ती महान, प्रभुत्वशाली शक्ती पाहतो—त्याने जे धारण केले आहे ते कोणीही कमी करू शकत नाही. दिवसेंदिवस सूर्य दर्शनीय होतो; सुक्रतु (सद्बुद्धी-सम्पन्न) ने अस्तित्वाच्या निवासस्थानांना व्यापकपणे स्थिर केले आहे.
Mantra 3
अद्या चिन्नू चित्तदपो नदीनां यदाभ्यो अरदो गातुमिन्द्र । नि पर्वता अद्मसदो न सेदुस्त्वया दृळ्हानि सुक्रतो रजांसि ॥
आजही, आत्ताही, तेच कर्म टिकून आहे—हे इंद्रा, तू पाण्यांसाठी, नद्यांसाठी वाट कापलीस. शिळेत वसणारे पर्वत त्यांना अडवून स्थिर राहू शकले नाहीत; हे सुक्रतो, तुझ्यामुळे दृढ लोक-प्रदेश स्थिर झाले.
Mantra 4
सत्यमित्तन्न त्वावाँ अन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो ज्यायान् । अहन्नहिं परिशयानमर्णोऽवासृजो अपो अच्छा समुद्रम् ॥
हेच सत्य आहे—हे इंद्रा, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ दुसरा कोणी नाही: ना देव, ना मर्त्य। तू पूरावर गुंडाळून पडलेल्या अहि (सर्प) चा वध केलास, आणि पाण्यांना मुक्त केलेस की ते विशाल समुद्राकडे जावोत.
Mantra 5
त्वमपो वि दुरो विषूचीरिन्द्र दृळ्हमरुजः पर्वतस्य । राजाभवो जगतश्चर्षणीनां साकं सूर्यं जनयन्द्यामुषासम् ॥
हे इंद्रा! तू जलांचे घट्ट बंद, दूरदूर विखुरलेले द्वार रुंद उघडलेस; आणि दृढ पर्वतही फोडून टाकलास. तू चलायमान जगाचा व मानवसमुदायांचा राजा झालास; आणि एकत्र सूर्य, द्यौ (स्वर्ग) व उषा यांना जन्म देणारा ठरलास.
It praises Indra as the ever-strong hero who gives wealth and performs cosmic deeds like breaking the mountain and releasing the waters, bringing stability and light to the worlds.
These images describe obstruction and release: Indra breaks what blocks the life-giving waters, symbolizing rain, fertility, and also the freeing of inner energy and inspiration.
It can be recited as a prayer for courage, removal of obstacles, prosperity, and steadiness—especially in a morning fire offering or a devotional recitation focused on strength and clarity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.