Sukta 24

Mantra 1

वृषा मद इन्द्रे श्लोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा ऋजीषी । अर्चत्र्यो मघवा नृभ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ॥

इंद्रामध्ये वृषभासारखा मद (उल्लास/आनंद) आहे; त्याच्यासह पिळलेल्या सोमांत श्लोक व उक्थ चालतात; तो सुत-पा आहे, व्यक्त रस पितो, आणि ऋजीषी—दीप्त पेयात बलवान। मनुष्यांच्या उक्थांनी मघवा स्तुतीत प्रज्वलित होतो—वाणीचा द्युतिमान राजा, ज्याची मदत कधीही क्षीण होत नाही.

Mantra 2

ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः श्रोता हवं गृणत उर्व्यूतिः । वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी स्तुतो विदथे दाति वाजम् ॥

तो त्वरित-विजयी वीर आहे; मनुष्यांचा नऱ्य (नायक-बल), व्यापक विवेक असलेला; गाणाऱ्याचा हाक ऐकतो, आणि त्याची ऊती (सहाय्य) विशाल आहे। ऋषीने घडवलेली नरांची शंस (प्रशंसा) हे वसु (मोलाचे धन) आहे; तो वाजी (बलवान) स्तुत होऊन, विदथ (सभा/यज्ञ-समागम) मध्ये वाज (बल-समृद्धी) देतो.

Mantra 3

अक्षो न चक्र्योः शूर बृहन्प्र ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः । वृक्षस्य नु ते पुरुहूत वया व्यूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ॥

हे शूरा, दोन चक्रांच्या अक्षाप्रमाणे तू—बृहद्-स्वरूप—आपल्या महिम्याने दोन्ही लोकांना परिपूर्ण करतोस. हे पुरुहूत, वृक्षाच्या फांद्यांसारखी तुझी बले व तुझ्या सहाय्यक शक्ती, हे इंद्रा, प्राचीन काळापासूनच दूरवर पसरत वाढत आलेल्या आहेत.

Mantra 4

शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥

हे शचीवत, हे पुरुशाक, तुझ्या शाखा—गायींच्या वाहत्या वाटांसारख्या—आपापल्या मार्गांत एकत्र संचार करतात. वासरांना बांधणाऱ्या तंतूंप्रमाणे, हे इंद्रा, तुझे बंध दृढ आहेत—अखंड; हे सुदामन्, उत्तम बंध-स्थापक.

Mantra 5

अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥

आज एक, उद्या दुसरे—पुन्हा पुन्हा इंद्राने जे असत् होते ते सत् केले. येथे आमच्यासाठी मित्र, वरुण आणि पूषन् आहेत; आणि आर्यमन् तोच—जो सर्वत्र परिभ्रमण करून आम्हाला ‘वशस्य’ (अधिकार/स्वामित्व, खरे अधिपत्य) यांच्या शोधात पुढे नेतो.

Mantra 6

वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः । तं त्वाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ॥

हे इंद्रा! जसा पर्वताच्या पाठीवरून पाणी उसळून बाहेर पडते, तसा तुझ्यापासून आपः (जलधारा/जलदेवता) प्रवाहित होतात. उक्थांनी व यज्ञांनी त्यांनी इंद्राला पुढे नेले आहे. हे गिरिवाह! सुबद्ध स्तुतिंनी ते तुला ‘वाज’—समृद्धी/विजयाकडे प्रेरित करतात; जसे वाणीचे अश्व शर्यतीच्या जिंकण्याकडे नेतात.

Mantra 7

न यं जरन्ति शरदो न मासा न द्याव इन्द्रमवकर्शयन्ति । वृद्धस्य चिद्वर्धतामस्य तनूः स्तोमेभिरुक्थैश्च शस्यमाना ॥

ऋतू त्याला झिजवत नाहीत, मासही नाहीत; दिवस इंद्राला खाली ओढत नाहीत. वृद्ध व प्राचीन असला तरी त्याची तनू—देह-शक्ती—वाढत राहो; स्तोम व उक्थांनी स्तुत्य, प्रकट होत.

Mantra 8

न वीळवे नमते न स्थिराय न शर्धते दस्युजूताय स्तवान् । अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिदृष्वा गम्भीरे चिद्भवति गाधमस्मै ॥

हे स्तवन दुर्बळापुढे नम्र होत नाही, केवळ स्थिरापुढेही नाही; दस्यु-बलाने चालविलेल्या दडपणापुढे शरण जात नाही. इंद्राचे अचल, उंच पर्वतही त्याच्यासाठी गाध—ओलांडण्याचा उतार—होतात; जे गहिरे आहे तेही त्याच्यासाठी पार होण्यासारखे होते.

Mantra 9

गम्भीरेण न उरुणामत्रिन्प्रेषो यन्धि सुतपावन्वाजान् । स्था ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम् ॥

हे अत्रिन्, हे सुतपावन् (सोमरस शुद्ध करणाऱ्या), तुझ्या गभीर व विस्तीर्ण रक्षणाने आमच्यासाठी अग्रगामी प्रेरणा (प्रेष) आणि पिळणीत शुद्ध झालेले बलसमृद्ध वाज (विजय-बल) प्रदान कर. तुझ्या ऊर्ध्व, रक्षक ऊतीसह अढळ उभा राहा—अपराजेय—रात्रीही आणि उषेच्या फूटण्यावेळीही; आणि क्षयकारी दुर्बलता आम्हाला वेढू लागली तर, सर्व बाजूंनी आमचे परिरक्षण कर.

Mantra 10

सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः । अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥

या नायकासोबत त्याच्या रक्षणासाठी जवळ येऊन संलग्न हो; किंवा इथूनच, हे इन्द्रा, त्याला हानी (रिष) पासून वाचव. घरातही आणि अरण्यातही त्याला हानीपासून वाचव, जेणेकरून आम्ही ‘शतहिमा’—शंभर हिवाळे जगून—‘सुवीर’ (वीरशक्तिसंपन्न) होऊन आनंद मानू.