Sukta 75

Mantra 1

प्र सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदने विवस्वतः । प्र सप्तसप्त त्रेधा हि चक्रमुः प्र सृत्वरीणामति सिन्धुरोजसा ॥

हे आपः, विवस्वताच्या सदनात मी तुमची उत्तम महिमा घोषित करतो. सात आणि सात प्रवाह त्रिविध क्रमाने चालले; आणि सिंधु आपल्या ओजाने वेगाने वाहणाऱ्या नद्यांनाही ओलांडतो—चेतन-शक्तीचा अधिपत्यकारी प्रवाह.

Mantra 2

प्र तेऽरदद्वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद्वाजाँ अभ्यद्रवस्त्वम् । भूम्या अधि प्रवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि ॥

हे सिन्धू! जेव्हा तू बल-समृद्धी (वाज) कडे वेगाने धावलीस, तेव्हा वरुणाने तुझ्या गमनासाठी मार्ग मोकळे केले. तू पृथ्वीवरील उतार-चढाव व कड्यांच्या कंगोऱ्यांवरून वाहत जाते; आणि या गतिमान जगतांच्या अग्रभागी तू पुढे सरकतेस तेव्हा त्यांच्या प्रवाहाचे नेतृत्व करतेस.

Mantra 3

दिवि स्वनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्ति भानुना । अभ्रादिव प्र स्तनयन्ति वृष्टयः सिन्धुर्यदेति वृषभो न रोरुवत् ॥

दिव्यात नाद ताणला जातो, आणि पृथ्वीवरून तो उंचावतो; आपल्या तेजाने तो अनंत ‘शुष्म’ (वीर्य-बल) उभारतो. जसा मेघातून वर्षाव गडगडत फुटून पडतो, तसा सिन्धू जेव्हा पुढे सरकतो—तो वृषभासारखा गर्जत, महाशक्ती होऊन अग्रसर होतो.

Mantra 4

अभि त्वा सिन्धो शिशुमिन्न मातरो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः । राजेव युध्वा नयसि त्वमित्सिचौ यदासामग्रं प्रवतामिनक्षसि ॥

हे सिन्धू! जसे शिशूकडे माता, तसे ‘वाश्रा’ (हंबरत/रेंकत) प्रवाह तुझ्याकडे धावून येतात—दुधाळ धेनूंप्रमाणे. जसा राजा आपल्या योद्ध्यांसह, तशी तू मिसळलेल्या जलराशीला पुढे नेत असतेस; आणि या उतारांच्या अग्रभागी तू पोहोचतेस तेव्हा त्यांच्या अवरोहणात तूच अग्रणी ठरतेस.

Mantra 5

इमं मे गङ्गे यमुने सरस्वति शुतुद्रि स्तोमं सचता परुष्ण्या । असिक्न्या मरुद्वृधे वितस्तयार्जीकीये शृणुह्या सुषोमया ॥

हे गंगा, यमुना, सरस्वती आणि शुतुद्रि—परुष्णीसह—माझ्या या स्तोत्राशी संयुक्त व्हा. हे असिक्नी, हे वितस्ता, हे आर्जिकीया, हेही ऐका; आणि हे सुषोमया—आमच्यातील सोम-प्राण वाढो, आणि चेतनेच्या धारा आमची आहुती सत्याकडे वाहून नेवोत.

Mantra 6

तृष्टामया प्रथमं यातवे सजूः सुसर्त्वा रसया श्वेत्या त्या । त्वं सिन्धो कुभया गोमतीं क्रुमुं मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे ॥

हे सिन्धु, तू प्रथम त्रिष्टामयासह—सहचर्याने—प्रवाहित होतेस; रसासह, उज्ज्वल श्वेतीसह. तू कुभासह प्रवास करतोस; गोमती, क्रुमु आणि मेहत्नुसह तू जणू एकाच रथात एकत्र चालतोस—तसेच आमच्यातील अनेक धारा एक समरस गती होऊन आत्म-विजयाकडे जावोत.

Mantra 7

ऋजीत्येनी रुशती महित्वा परि ज्रयांसि भरते रजांसि । अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रा वपुषीव दर्शता ॥

ऋजुगामी, वेगवान, आपल्या महत्त्वात दीप्त अशी सिन्धु दूरवर पसरलेल्या रजांसि व अवकाशांना आपल्या भोवती धारण करते. अक्षत, अजेय—क्रियाशील शक्तींमध्ये सर्वाधिक क्रियाशील—ती उज्ज्वल अश्वांसारख्या अद्भुत रूपाने दृष्टिगोचर होते; तसेच आमच्यातील ज्योतिर्मय शक्ती चेतनेच्या क्षेत्रांत अजेय वेगाने प्रवाहित होवो.

Mantra 8

स्वश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुकृता वाजिनीवती । ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्ते सुभगा मधुवृधम् ॥

सिन्धु उत्तम अश्वांनी समृद्ध, उत्तम रथ-बलाने युक्त, सु-वस्त्रधारिणी आहे; हिरण्यमयी, सु-घडवलेली, वाजिनीवती—शक्तीने परिपूर्ण। ऊर्णावती युवती, शीलमावती; आणि ती आपल्या अंगावर मधु-वर्धक शुभ तेज धारण करते.

Mantra 9

सुखं रथं युयुजे सिन्धुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ । महान्ह्यस्य महिमा पनस्यतेऽदब्धस्य स्वयशसो विरप्शिनः ॥

सिन्धुने सुखाने धावणारा रथ—अश्वयुक्त—जोडला; त्याच्याच बळावर ती या संग्रामात वाज (बल/विजय-संपदा) मिळवते. तिची महिमा खरोखर महान; स्तुत्य अशी ती—अदब्ध, स्वयशस्वी, आपल्या शक्तीत दूरवर पसरलेली.