Sukta 65

Mantra 1

अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वती सजोषसः । आदित्या विष्णुर्मरुतः स्वर्बृहत्सोमो रुद्रो अदितिर्ब्रह्मणस्पतिः ॥

अग्नी, इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमा, वायू, पूषन्, सरस्वती—एकमताने; आदित्यगण, विष्णू, मरुत, स्वः व बृहद् यांचा व्यापक विस्तार, सोम, रुद्र, अदिती आणि ब्रह्मणस्पती—या सर्व देवशक्ती एकत्र येऊन आमच्या अंतःयज्ञाला धारण करो व सिद्ध करो.

Mantra 2

इन्द्राग्नी वृत्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वा समोकसा । अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घृतश्रीर्महिमानमीरयन् ॥

इंद्र व अग्नी—वृत्रवधांत सत्यस्वामी—परस्परांना प्रेरित करीत, एकाच धामात देहासह सहवासी आहेत. आपल्या ओजाने त्यांनी विशाल अंतरिक्ष भरून टाकले; आणि घृत-श्रीने तेजस्वी सोम त्यांच्या महिमेला उन्नत करतो.

Mantra 3

तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां स्तोमाँ इयर्म्यृतज्ञा ऋतावृधाम् । ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्ते नो रासन्तां महये सुमित्र्याः ॥

त्या महान, अनर्वण, ऋत-ज्ञ व ऋत-वर्धक देवांच्या महिम्याने मी स्तोत्रे प्रवर्तित करतो. ज्यांची दाने विचित्र व बहुविध आहेत, जे अप्सु-प्रवाह, अर्णवात संचार करतात—ते आम्हांस विस्तारासाठी सुमित्र्या, शुभ मैत्रीस्वरूप साहाय्य प्रदान करो.

Mantra 4

स्वर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना द्यावाभूमी पृथिवीं स्कम्भुरोजसा । पृक्षा इव महयन्तः सुरातयो देवाः स्तवन्ते मनुषाय सूरयः ॥

ते आपल्या ओजाने अंतरिक्षातील स्वर्णदीप्त विस्तार, रोचन लोक, द्यावा-भूमी व पृथ्वीचा आधार स्थिर करतात. बलवान अश्वांसारखे सामर्थ्य वाढवीत, सुरातयः—सुदाता देव—मनुष्याकरिता ऋषींनी स्तुत केले जातात, जेणेकरून मानव प्रकाशात वाढावा.

Mantra 5

मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा न प्रयुच्छतः । ययोर्धाम धर्मणा रोचते बृहद्ययोरुभे रोदसी नाधसी वृतौ ॥

मित्रासाठी आणि वरुणासाठी—त्या दाशुष (दानकर्ता/यजमान) यास—कौशल्य व सम्यक् सिद्धी प्रदान करा; ते दोघे सम्राट आहेत, जे मनःसंकल्पात कधीच च्युत होत नाहीत. ज्यांचे विशाल धाम धर्म (ऋत-नियम) यांनी प्रकाशते, आणि ज्यांच्या आलिंगनात उभ्या रोदसी (द्यावा-पृथिवी) दृढपणे स्थिर होऊन पोसल्या जातात.

Mantra 6

या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते ॥

जी गौ (गाय) नियत मार्ग/वर्तनीभोवती परिक्रमा करते, दूध दुहात—व्रत (ऋत-नियम) ची नेत्री—अविरत चालते; तीच उद्घोष करत दाशुष (दानकर्ता) यासाठी वरुणाला हवि अर्पिते, आणि देवांसाठी विवस्वत् (दीप्तिमान) याला हविषा दान करते.

Mantra 7

दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः ॥

दिव्य-प्रकाशमान, अग्निजिह्वा, ऋत-वर्धक—ते ऋताच्या योनीला स्पर्श करून, तिचे विवेचन करीत, आसनस्थ होतात. द्यौला आधार देऊन, त्यांनी बळाने आपः (जल) प्रवाहित केले; यज्ञाला जन्म देऊन, त्याला तनु (देह) मध्ये रचून, शुद्ध/सुसज्ज करून सिद्ध केले.

Mantra 8

परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी ऋतस्य योना क्षयतः समोकसा । द्यावापृथिवी वरुणाय सव्रते घृतवत्पयो महिषाय पिन्वतः ॥

ते दोन माता-पिता—परिक्षिता, प्राचीन, प्रथम संयोगापासूनच सर्वत्र व्यापणारे—ऋताच्या योनीत एकाच गृहात एकत्र वास करतात. द्यावा-पृथिवी, एक-व्रतधारी वरुणासाठी, घृतयुक्त व विपुल असे समृद्ध पयः महिष (महान) यासाठी फुगवून-पोषून वाढवितात, ज्यायोगे विराट् सामर्थ्य पोसले जावे.

Mantra 9

पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये ॥

आम्ही पर्जन्य व वात यांना हाक देतो—परिपूर्णता ओतणारे ते बलवान वृषभ; आम्ही इंद्र–वायु, वरुण, मित्र, अर्यमन् यांना हाक देतो. आम्ही देवांना—आदित्यांना व अदितीला—आवाहन करतो: जे पार्थिवात स्थित आहेत, जे दिव्य आहेत, आणि जे अप्सु (जलतत्त्वात) संचार करतात.

Mantra 10

त्वष्टारं वायुमृभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसं स्वस्तये । बृहस्पतिं वृत्रखादं सुमेधसमिन्द्रियं सोमं धनसा उ ईमहे ॥

आम्ही त्वष्टा—रूपघडणारा—आणि वायु यांना, तसेच कार्य पुढे ढकलणाऱ्या ऋभूंना शोधतो; दैवी होतृगणांना आणि स्वस्तीसाठी उषेला मागतो. आम्ही बृहस्पतीला—वृत्रखाद, सुमेधस—आणि इंद्रिय सोमाला, अंतःधन-संपत्तीच्या प्राप्तीसाठी, याचतो.

Mantra 11

ब्रह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन्पृथिवीं पर्वताँ अपः । सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्या व्रता विसृजन्तो अधि क्षमि ॥

ब्रह्म (सृजनशील वाणी) गाय व अश्व यांना जनिते—ज्ञानाच्या किरणांना व ऊर्जेच्या शक्तींना; ते औषधी, वनस्पतींचे अधिपती, पृथ्वी, पर्वत आणि आपः (जल) यांनाही उत्पन्न करते. मनाच्या दिवि-आकाशात सूर्याला आरोहित करीत, सुदानव (उदार) जन आर्य (श्रेष्ठ) व्रते—धर्म्य आचरणाचे नियम—क्षमी (पृथ्वी)वर प्रसारित करतात.

Mantra 12

भुज्युमंहसः पिपृथो निरश्विना श्यावं पुत्रं वध्रिमत्या अजिन्वतम् । कमद्युवं विमदायोहथुर्युवं विष्णाप्वं विश्वकायाव सृजथः ॥

हे अश्विनौ, तुम्ही भुज्युला संकटातून पार नेले; वध्रिमतीचा पुत्र श्याव याला तुम्ही प्राणित केले. विमदासाठी तुम्ही कमद्युवाला वहन केले; आणि विश्वकायासाठी विष्णापूला गतीत प्रवृत्त केले. अशा रीतीने तुम्ही उद्धारक युगल-शक्ती आहात—ज्या प्राणाला आपत्तीतून उचलून त्याची योग्य गती पुन्हा स्थापन करतात.

Mantra 13

पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापः समुद्रियः । विश्वे देवासः शृणवन्वचांसि मे सरस्वती सह धीभिः पुरंध्या ॥

पावीर्ववी—गर्जन-शक्ती; एकपाद—एक-पद शक्ती; अज—अजन्मा; दिवो धर्ता—दिवाचा धारक; सिन्धु व समुद्रीय आपः—हे सर्व देवगण माझी वचने ऐकोत. आणि सरस्वतीही, दीप्त धींनी व पूर्ण विवेक (पुरंध्या) सहित, आमच्यासह असो.

Mantra 14

विश्वे देवाः सह धीभिः पुरंध्या मनोर्यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः । रातिषाचो अभिषाचः स्वर्विदः स्वर्गिरो ब्रह्म सूक्तं जुषेरत ॥

दीप्त धिया व परिपूर्ण विवेकासह—यजनीय, अमृत, ऋतज्ञ असे सर्व देव—स्वर्गलोकाचा प्रकाश धारण करणारे हे सु-उक्त सूक्त, ही ब्रह्मवाणी स्वीकारोत. ते दान-समृद्धी व सहाय्यकारी शक्तींनी सहित आमच्याकडे येवोत, आणि उच्च स्वर्गाचा प्रकाश आम्हांस प्राप्त करून देवोत.

Mantra 15

देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

सर्व भुवनांवर आपली स्थाने प्रस्थापित केलेल्या अमृत देवांना वसिष्ठ वंदन करतो. ते आज आम्हांस व्यापक-गामी कल्याणमार्ग प्रदान करो; आणि तुम्ही सदैव स्वस्ति व सम्यक्-समरसतेच्या शक्तींनी आमचे रक्षण करो.