Sukta 44

Mantra 1

आ यात्विन्द्रः स्वपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान् । प्रत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेण महता वृष्ण्येन ॥

इंद्र येवोत—स्वस्वामित्वाचा स्वामी—मद (आनंद-उन्माद) प्राप्तीसाठी; जो धर्मानुसार प्रेरित होऊन, महाबली होऊन पुढे झेपावतो; आणि अपार, महान वृष्ण्य (वीर्य) यांच्या बळावर सर्व प्रतिरोध ओलांडतो.

Mantra 2

सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नृपते गभस्तौ । शीभं राजन्त्सुपथा याह्यर्वाङ्वर्धाम ते पपुषो वृष्ण्यानि ॥

तुझा रथ सुस्थिर आधाराचा आहे, तुझे दोन हरी (अश्व) सुयमित आहेत; हे नृपते, तुझा वज्र तुझ्या गभस्तौ (हस्तग्रहात) दृढपणे स्थिर आहे. हे राजन्, सुपथांनी शीघ्र आमच्याकडे ये; तू पान करीत असताना आम्ही तुझ्या वृष्ण्य (वीर्य-शक्ती) वाढवितो.

Mantra 3

एन्द्रवाहो नृपतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम् । प्रत्वक्षसं वृषभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादो वहन्तु ॥

हे इंद्रवाहो! नरपती, वज्रबाहू, उग्र—उग्र व बलवानांनी वहन केलेला—त्याला येथे आणा. अग्रगामी वृषभ, ज्याचे सत्य-शुष्म (खरे बळ) अचूक आहे—सधमाद (सामूहिक आनंद)ाचे सखे त्याला इथे आमच्याकडे वाहून आणोत.

Mantra 4

एवा पतिं द्रोणसाचं सचेतसमूर्जः स्कम्भं धरुण आ वृषायसे । ओजः कृष्व सं गृभाय त्वे अप्यसो यथा केनिपानामिनो वृधे ॥

अशाच प्रकारे तू द्रोणसाच (सोम-धारक), सचेतस (जागरूक)—ऊर्जेचा स्कंभ (समृद्धीचा स्तंभ), आधारात धारण करणारा—असा तो पति म्हणून वाढतोस. बळ घडव; ते तुझ्यातच एकवट, जेणेकरून केनिपान (पान करणारे) जन यांच्या वृद्धीसाठी तू प्रेरक स्वामी होशील.

Mantra 5

गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं स्वाशिषं भरमा याहि सोमिनः । त्वमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाधृष्या तव पात्राणि धर्मणा ॥

आमच्याकडे संपत्ती घेऊन ये, कारण आम्ही तुलाच आवाहन करतो; तुझी स्वाशिष (स्वतःची आशीर्वादवाणी) घेऊन ये, सोमिन (सोम पिळणारे) जनांकडे ये. तूच ईश आहेस; येथे बर्हिष (पवित्र आसन)ावर बस—धर्मानुसार तुझी पात्रे अजेय, अनाधृष्य आहेत.

Mantra 6

पृथक्प्रायन्प्रथमा देवहूतयोऽकृण्वत श्रवस्यानि दुष्टरा । न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैव ते न्यविशन्त केपयः ॥

ते वेगवेगळे पुढे निघाले—देवांनी आहूत केलेले ते प्रथम—आणि त्यांनी पार करणे कठीण अशा श्रवस्य (यशस्वी) कृत्यांची सिद्धी केली. पण जे यज्ञ-नौकेत चढू शकले नाहीत, प्रेरणेत दुर्बल ते खाली बुडाले; केपयः (कंपित/भीत) होऊन ते अधःस्थ पूर-प्रवाहात शिरले.

Mantra 7

एवैवापागपरे सन्तु दूढ्योऽश्वा येषां दुर्युज आयुयुज्रे । इत्था ये प्रागुपरे सन्ति दावने पुरूणि यत्र वयुनानि भोजना ॥

म्हणून खरेच इतरांना मागेच राहू द्या, दाबले-नलगे होऊ द्या—ज्यांचे अश्व दुर्व्योज्य आहेत, ज्यांना योग्य रीतीने जुंपता येत नाही. पण जे पुढे व उंच आहेत, ते दानासाठी आहेत; जिथे अनेक दाने होतात, जिथे वयुनानि (क्रमबद्ध विवेक-व्यवस्था) ह्याच भोग्य ठरतात.

Mantra 8

गिरीँरज्रान्रेजमानाँ अधारयद्द्यौः क्रन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत् । समीचीने धिषणे वि ष्कभायति वृष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति ॥

त्याने कंपणारे पर्वत व थरथरणाऱ्या कड्या-शिखरांना धारण केले; द्यौः (स्वर्ग) स्वतः गर्जला, आणि अंतरिक्ष-प्रदेश खवळले. सम्यक् समन्वित धिषणे (प्रेरणेच्या द्वय-शक्ती)मध्ये तो विस्तीर्ण दृढ आधार स्थापन करतो; वृषन्, मद/मधु (परवश-रस) पिऊन, उक्थानि (स्तुतिगीते) उच्चारतो.

Mantra 9

इमं बिभर्मि सुकृतं ते अङ्कुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः । अस्मिन्त्सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौ मघवन्बोध्याभगः ॥

तुझ्यासाठी मी हा सुबद्ध, सुकृत अंकुश धारण करीत आहे—ज्याने, हे मघवन्, तू खुराची जखडण फोडून उघडतोस. या तुझ्या सवनात तुझ्यासाठी ‘ओक्य’ अशी गृह-समीपता असो; आणि सुते सोमात व इष्टित, हे मघवन्, भाग-वाटप करणारा म्हणून जागृत हो.

Mantra 10

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम ॥

गो-प्रभांनी आम्ही त्या वाकड्या, दुर्वा मतीला पार जाऊ; यवाने, हे पुरुहूत, सर्व क्षुधा जिंकू. राजशक्तींनी आम्ही प्रथम धनसंपदा मिळवू; आमच्या स्वतःच्या व्रजनाने (सुसंयत दलाने) आम्ही विजय मिळवू.

Mantra 11

बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥

बृहस्पती आम्हांला पाठीमागून, तसेच वरून आणि खालून—अघायू (अहितकारी) शक्तींविरुद्ध—राखो. इंद्र पुढून आणि मधून—सखा—आपल्या सखांसाठी ‘वरिवस्’ म्हणजे विस्तीर्ण अवकाश, मुक्त गमन व सुरक्षित वाट निर्माण करो.