Rig Veda Sukta 24
Mandala 10Sukta 246 Mantras

Sukta 24

Sukta 10.24

Rishi

Vimadá (traditional for RV 10.24 in the Vimadá sequence)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable; not metrically verified here)

हे सूक्त सोम-अर्पणाचे आवाहन आहे. मधुर, रसाळ पिळलेल्या सोमाचे इंद्राने पान करावे आणि उपासकांच्या अंतःकरणात हजारपटीने ‘रयी’ (संपत्ती, परिपूर्णता, प्राणसमृद्धी) स्थापन करावी, अशी विनंती आहे. इंद्राच्या उन्मेष व दानशीलतेबरोबरच, विमदाने हाक दिल्यावर अश्विनौ (नासत्य) लपलेला गोडवा ‘मंथन करून’ प्रकट करतात, याची आठवण करून दिली आहे. शेवटी, बाहेरचा प्रवास आणि सुरक्षित परतफेर ‘मधुर’—शुभ, समृद्ध आणि संरक्षित—होवो, अशी प्रार्थना करून सूक्त समाप्त होते.

Mantras

Mantra 1

इन्द्र सोममिमं पिब मधुमन्तं चमू सुतम् । अस्मे रयिं नि धारय वि वो मदे सहस्रिणं पुरूवसो विवक्षसे ॥

हे इंद्रा, हा मधुमय सोम प्या—चमू (पात्र) मध्ये सुता झालेला। आमच्यात ‘रयि’—समृद्धी/पूर्णता—स्थापित कर; आणि तुझ्या ‘मद’ (उत्साह) मध्ये, हे पुरूवसो, आमच्यासाठी सहस्रगुण ऐश्वर्य प्रकट कर, जेणेकरून ते वाढो।

Mantra 2

त्वां यज्ञेभिरुक्थैरुप हव्येभिरीमहे । शचीपते शचीनां वि वो मदे श्रेष्ठं नो धेहि वार्यं विवक्षसे ॥

यज्ञांनी, ‘उक्थ’ (स्तुती-गान)ांनी आणि हविर्भागांनी आम्ही तुझ्या समीप येतो। हे शचीपते, शचींच्या स्वामी, तुझ्या ‘मद’ मध्ये आमच्यात श्रेष्ठतम, वरणीय ऐश्वर्य धारण कर—जेणेकरून ते वाढो।

Mantra 3

यस्पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता । इन्द्र स्तोतॄणामविता वि वो मदे द्विषो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ॥

तू वरणीय वरांचा स्वामी आहेस आणि दुर्बळ व भग्न यालाही प्रेरणा देणारा आहेस। हे इंद्रा, स्तोत्रकर्त्यांचा रक्षक, तुझ्या मद-बलाच्या आनंदात आम्हांस द्वेष्ट्यांपासून व अंहस (क्लेश/पापबाधा) पासून वाचव; कारण तू आमच्या अस्तित्व-वृद्धीची इच्छा करतोस।

Mantra 4

युवं शक्रा मायाविना समीची निरमन्थतम् । विमदेन यदीळिता नासत्या निरमन्थतम् ॥

हे शक्रा, तुम्ही दोघे मायावी कौशल्य-शक्तीने एकत्रित (रस/जल) मधून गुप्त सोम मंथन करून बाहेर काढलात। विमदाने जेव्हा तुम्हांस आळविले, हे नासत्यांनो, तेव्हा तुम्ही तो मंथन करून प्रकट केला।

Mantra 5

विश्वे देवा अकृपन्त समीच्योर्निष्पतन्त्योः । नासत्यावब्रुवन्देवाः पुनरा वहतादिति ॥

त्या दोन (शक्ती) आपल्या संयोगातून उफाळून बाहेर पडताच सर्व देव चिंताक्रांत झाले। आणि देवांनी नासत्यांना म्हटले— ‘हे/यांना पुन्हा परत आणा।’

Mantra 6

मधुमन्मे परायणं मधुमत्पुनरायनम् । ता नो देवा देवतया युवं मधुमतस्कृतम् ॥

माझे प्रस्थान मधुर होवो, आणि माझे पुनरागमनही मधुर होवो. हे देवहो, तुमच्या देवत्वशक्तीने त्या दोन गती—हे युगल देवहो—आमच्यासाठी मधुमय, मधुरानंदाने घडविलेल्या करा.

Frequently Asked Questions

It asks Indra to drink the sweet Soma and to establish rayi—prosperity and inner fullness—within the worshippers, bringing a “thousand-fold” increase.

They are remembered as swift divine helpers who can bring forth hidden sweetness and ensure well-being, especially in moments of transition like travel or risky undertakings.

It is a prayer that both leaving and coming back be safe, successful, and auspicious—free from obstacles and filled with good outcomes.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App