Sukta 22

Mantra 1

कुह श्रुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न श्रूयते । ऋषीणां वा यः क्षये गुहा वा चर्कृषे गिरा ॥

इंद्र कुठे श्रुत होतो—आज कोणत्या जनांत तो मित्रासारखा ऐकू येतो? तो ऋषींच्या गृह-आश्रयात आहे का, की गुहा-गोपनात लपलेला आहे—की ‘गिरा’ (वाणी)ने त्याला जागृत/प्रवृत्त केले जाते?

Mantra 2

इह श्रुत इन्द्रो अस्मे अद्य स्तवे वज्र्यृचीषमः । मित्रो न यो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या ॥

इथेच, आत्ताच—इंद्र आमच्यात श्रुत होवो; आज आम्ही वज्रधारीला दीप्त वाणीच्या ऋचा-स्तोत्रांनी स्तवतो. मित्रासारखा, जो जनांत यश आणि साम्य (सौहार्द) प्रस्थापित करतो, तो आमच्यात क्षीण न होणारी शक्ती घडवो.

Mantra 3

महो यस्पतिः शवसो असाम्या महो नृम्णस्य तूतुजिः । भर्ता वज्रस्य धृष्णोः पिता पुत्रमिव प्रियम् ॥

तो महाशक्तीचा अधिपती—अक्षय बलाचा स्वामी; महान ‘नृम्ण’ (वीर-तेज) याचा प्रेरक. धृष्णु वज्राचा धारक; पिता जसा प्रिय पुत्राला स्नेहाने पोसतो, तसा तो आमच्यात आत्म-बलाची वाढती महिमा पोसतो.

Mantra 4

युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजानः स्तोष्यध्वनः ॥

हे वज्रिन्! वायूच्या धुनी (वेग) स्वरूप अश्वांना युजून, देवकार्य करणारा देव होऊन, तू तेजस्वी प्रवाहाच्या पथधारा वाहू देतोस; मार्ग रचत रचत, अध्वन् (यात्रापथ) भर तूच स्तुतीरूप होतोस.

Mantra 5

त्वं त्या चिद्वातस्याश्वागा ऋज्रा त्मना वहध्यै । ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः ॥

तूच त्या वायु-अश्वांसह—ऋज्र (सरळ) व दीप्त—स्वतःच्या आत्मबलाने, आम्हांला वहन करण्यासाठी आला आहेस. त्या अश्वांचा यन्ता (सारथी) कोणताही मर्त्य नाही; देवच आहे. त्यांच्या गूढ गमनाला कोणीही पूर्णपणे जाणू शकत नाही.

Mantra 6

अध ग्मन्तोशना पृच्छते वां कदर्था न आ गृहम् । आ जग्मथुः पराकाद्दिवश्च ग्मश्च मर्त्यम् ॥

मग उत्कंठित जिज्ञासू तुमच्या दोघांना विचारतो—कशासाठी तुम्ही आमच्या घरी आला आहात? तुम्ही दूरून आला आहात—दिव (स्वर्ग) येथूनही, आणि ग्म (गूढ/अंतर्भूमि) येथूनही—मर्त्य-क्षेत्रात.

Mantra 7

आ न इन्द्र पृक्षसेऽस्माकं ब्रह्मोद्यतम् । तत्त्वा याचामहेऽवः शुष्णं यद्धन्नमानुषम् ॥

हे इंद्रा, आमच्याकडे येऊन आमचे उन्नत ब्रह्म-वचन दृढ कर. त्यासाठीच आम्ही तुझी मदत मागतो—मानव-उत्थानाला विरोध करणाऱ्या त्या अमानुष शुष्णाचा, त्या अंधकाराचा, संहार कर.

Mantra 8

अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः । त्वं तस्यामित्रहन्वधर्दासस्य दम्भय ॥

खरे कर्म नसलेला दस्यु आमच्यावर तुटून पडतो—अमन्तु, अन्य-व्रताचा अनुयायी, अमानुष. हे अमित्रहन्, त्या दासाची वध-शक्ती चिरड; त्याची छल-शक्ती मोडून टाक.

Mantra 9

त्वं न इन्द्र शूर शूरैरुत त्वोतासो बर्हणा । पुरुत्रा ते वि पूर्तयो नवन्त क्षोणयो यथा ॥

हे इंद्र शूरा, शूरांसह तूच आमचा नायक आहेस; आणि आम्ही तुझ्या सहाय्याने रक्षित आहोत, हे बर्हणा। अनेक प्रकारे तुझ्या पूर्त्या पसरत-वाहत जातात, जशा विस्तीर्ण नद्या भूमींवरून.

Mantra 10

त्वं तान्वृत्रहत्ये चोदयो नॄन्कार्पाणे शूर वज्रिवः । गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम् ॥

हे वज्रधारी शूरा! तू त्या नरांना वृत्र-वधासाठी प्रेरित करतोस—संकटाच्या क्षणीही. आणि जेव्हा कवीं (ऋषीं)च्या प्रजा लपून बसतात, तेव्हा त्यांच्या अंतरी तूच गूढ बल—नक्षत्रासारखी तेजस्वी शक्ति—असतोस.

Mantra 11

मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः । यद्ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः ॥

हे इंद्रा, वज्रधारी शूरा! दान-प्राप्ती घडविणाऱ्या त्या शक्तींनिशी त्वरेने ये—स्पर्धेच्या क्षणी. कारण तू शुष्णाची कपट-शक्ति चुरडलीस; आणि आपल्या सहचर-बलांसह जे काही जन्मले आहे ते सर्व तू सुरक्षिततेत व ऋत-स्थितीत स्थिर केलेस.

Mantra 12

माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः । वयंवयं त आसां सुम्ने स्याम वज्रिवः ॥

हे इंद्रा, शूरा! आमची गती वाकड्या मार्गाकडे वळू नये. समृद्ध आधार आमच्यात उत्पन्न होवोत. हे वज्रिवः, तुझ्या त्या शक्तींच्या सुम्न—पालक सुखात—आम्ही वारंवार स्थित राहो.

Mantra 13

अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्पृशः । विद्याम यासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः ॥

हे इंद्रा! तुझे ते (आधार/सहाय) आमच्यात असोत—सत्य, अहिंसक, निकट-स्पर्शी. हे वज्रिवन्! जसे प्रकाशमय धेनूंच्या दुहण्याचा लाभ कळतो, तसेच त्यांचा भोग व उपयोग आम्हांस कळो.

Mantra 14

अहस्ता यदपदी वर्धत क्षाः शचीभिर्वेद्यानाम् । शुष्णं परि प्रदक्षिणिद्विश्वायवे नि शिश्नथः ॥

जेव्हा पृथ्वीची क्षेत्रे जणू हस्तहीन व पदहीन होऊन, वेद्यजनांमध्ये शची-शक्तींनी वाढली—तेव्हा तू शुष्णाला सर्व बाजूंनी वेढलेस; आणि विश्वजीवनासाठी दक्षिणावर्त परिक्रमा करीत, त्याला खाली पाडून चिरडून टाकलेस.

Mantra 15

पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुः सन् । उत त्रायस्व गृणतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्कृधी नः ॥

प्या, निश्चयाने प्या, हे शूर इंद्रा, सोम! वसूंंचा स्वामी, स्वतः वसु होऊन, आम्हांस इजा करू नकोस. आणि जो गात गात तुला हाक मारतो त्या मघोन (दानशील)ाची रक्षा कर; आमच्यासाठी महान व तेजस्वी रयी-समृद्धी घडव.