Sukta 172
Sukta 10.172
हे लघु सूक्त उषःकालाच्या आगमनाला जीवन व यज्ञासाठी योग्य “मार्ग” (वर्तनी) पुन्हा उघडण्याशी जोडते: अंधार दूर होतो, किरणे/गायी एकत्र जमतात, आणि कार्य पुन्हा शिस्तबद्ध गतीने सुरू होते. येथे नूतनीकरण हे एकीकडे वैश्विक घटना (उषा प्रकाश पुनर्स्थापित करते) आणि दुसरीकडे विधी–मानसिक कृती (यज्ञात व चेतनेत सातत्याचा “धागा” पुन्हा प्रस्थापित करणे) म्हणून मांडले आहे.
Mantras
Mantra 1
आ याहि वनसा सह गावः सचन्त वर्तनिं यदूधभिः ॥
वनसा (आनंद-शक्ती) सह इथे ये; जेव्हा त्या दुग्धसमृद्ध उदरांनी परिपूर्ण असतील, तेव्हा या ‘गावः’—दीप्तिमान किरणरूपी गायी—मार्गाशी जुळून त्या वाटेचा पाठपुरावा करो।
Mantra 2
आ याहि वस्व्या धिया मंहिष्ठो जारयन्मखः सुदानुभिः ॥
हे (देवा), समृद्ध धिया (विचार-शक्ती) घेऊन येथे ये; हे महिष्ठ (अतिमहान), आमच्या अंतरी यज्ञ परिपक्व करणाऱ्या, आपल्या सुदानु (शुभ-प्रवाह/उदार दान) सहित ये—त्या धारांनी सत्त्व वाढते.
Mantra 3
पितुभृतो न तन्तुमित्सुदानवः प्रति दध्मो यजामसि ॥
पितुभृत (पोषक पेय धारण करणारे) जसे, तसे आम्ही तन्तु (सूत्र) योग्य स्थानी बसवितो; हे सुदानवः (उदार शक्तींनो), आम्ही ते दृढ करतो आणि यजन करतो—कार्याची सातत्य-परंपरा एकत्र बांधून ठेवत.
Mantra 4
उषा अप स्वसुस्तमः सं वर्तयति वर्तनिं सुजातता ॥
उषा—सुखद स्वसु (भगिनी)—तमस् (अंधार) दूर करते; आपल्या सुजातता (सुप्रसूत/सुजन्म शक्ती)ने ती वर्तनिं (मार्ग) पुन्हा प्रवृत्त करते—चेतनेच्या यात्रेसाठी योग्य पथ पुनःस्थापित करते.
Frequently Asked Questions
The hymn centers on Uṣas (Dawn), who removes darkness and re-establishes the right path for life and ritual activity.
Here “cows” commonly symbolizes luminous rays or powers of light that bring nourishment and clarity, gathering onto the proper course (the path).
It means restoring continuity and correct order—both in the external sacrifice (yajña sequence) and inwardly in one’s steady practice and direction.
Ask anything about Sukta 172 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.