Rig Veda 10.159.6: Mandala 10, Sukta 159, Mantra 6

Sukta 10.159

Rishi: RV 10.159 complex; speaker-voice tradition as above (exact rishi per Anukramaṇī varies)

Devata: Victory-power (Indraic); implicit rather than directly addressed

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

समजैषमिमा अहं सपत्नीरभिभूवरी । यथाहमस्य वीरस्य विराजानि जनस्य च ॥

Transliteration

sám ajaiṣam imā́ aháṃ sapátnīr abhibhū́varī | yáthā́ham asyá vīrásya virā́jāni jánasya ca ||

Translation

या प्रतिद्वंद्वी शक्तींना मी पूर्णपणे जिंकले आहे—अभिभवकारी होऊन—जेणेकरून या वीराची, आणि जनाचीही, विराजमान प्रभा म्हणून मी उजळून निघावे.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सम्: together; completely (prefix to the verb)
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग) / सम् (अव्यय)

• जैषम्: I conquered / I won
• जैषम्: —
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)

• इमाः: these (f.)
• इमाः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• सपत्नीः: co-wives; rival wives
• सपत्नीः: Karma
• Type: Noun
• Root: सपत्नी (प्रातिपदिक)

• अभि: towards; against (prefix to the verb)
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• भूवरी: being overpowering; prevailing (over)
• भूवरी: Kartā (विशेषणरूपेण अहम्) / क्रियाविशेषणार्थः
• Type: Verb (participial predicate)
• Root: भू (धातु) + वरिन्/वरी (कृदन्त-प्रत्यय)

• यथा: so that; as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वीरस्य: of the hero / man
• वीरस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• विराजानि: may I rule; may I shine forth (as sovereign)
• विराजानि: —
• Type: Verb
• Root: वि + राज् (धातु)

• जनस्य: of the people
• जनस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)