Sukta 58

Mantra 1

नू चित्सहोजा अमृतो नि तुन्दते होता यद्दूतो अभवद्विवस्वतः । वि साधिष्ठेभिः पथिभी रजो मम आ देवताता हविषा विवासति ॥

आताही तो अमृत, सहोजा (स्वशक्तिजन्य) अग्नी प्रेरित होऊन चालू लागतो—जेव्हा होता विवस्वताचा दूत होतो. अतिश्रेष्ठ मार्गांनी तो माझ्या रजस् (अंतरिक्ष) मध्ये संचार करीत, हविषाने देवतांना येथे प्रकट उपस्थितीसाठी आवाहन करतो.

Mantra 2

आ स्वमद्म युवमानो अजरस्तृष्वविष्यन्नतसेषु तिष्ठति । अत्यो न पृष्ठं प्रुषितस्य रोचते दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदत् ॥

तो आपल्या स्वधामाकडे येतो—सदा युवान, अजर; तृषित स्थळांतून वेगाने धावून, पिळलेल्या (सोम) पावलखुणांत स्थिर उभा राहतो. शिंपडलेल्या (घृत/सोमरस) युक्ताचा पृष्ठभाग अश्वाच्या पाठीसारखा उजळतो; आणि द्युलोकाच्या शिखरासारखा गर्जत तो उच्च नाद करतो—उच्च प्रकाशाच्या हाकेनं सत्त्वांना जागं करीत.

Mantra 3

क्राणा रुद्रेभिर्वसुभिः पुरोहितो होता निषत्तो रयिषाळमर्त्यः । रथो न विक्ष्वृञ्जसान आयुषु व्यानुषग्वार्या देव ऋण्वति ॥

रुद्र व वसु यांच्यासह बलवान, अग्रस्थापित, होता (Hotṛ) आसनस्थ आहे—अमर्त्य, रयिषाट् (समृद्धि-विजेता). रथासारखा तो जनांमध्ये सरळ जू लावून चालत, आयुष्य (जीवन-क्षेत्रे) भर वांछित धन पसरवितो; देव त्यांना प्रवाहित करून कार्यसिद्ध करतो.

Mantra 4

वि वातजूतो अतसेषु तिष्ठते वृथा जुहूभिः सृण्या तुविष्वणिः । तृषु यदग्ने वनिनो वृषायसे कृष्णं त एम रुशदूर्मे अजर ॥

वाताने प्रेरित झालेली ती ज्वलंत शक्ति पिळण्यांत (अतसेषु) उठून ठळकपणे स्थिर होते; जूहू (अर्पण-करछुल) यांनी ती व्यर्थ श्रम करत नाही—ती तुविष्वणि, प्रबल-नादिनी धारा आहे. जेव्हा, हे अग्ने, तू तृषित वाढींमध्ये वृषभासारखा उफाळतोस, तेव्हा तुझं कृष्ण आवरण तुटतं आणि, हे अजर, तुझी उज्ज्वल ऊर्मि (तरंग-गति) प्रकाशते.

Mantra 5

तपुर्जम्भो वन आ वातचोदितो यूथे न साह्वाँ अव वाति वंसगः । अभिव्रजन्नक्षितं पाजसा रजः स्थातुश्चरथं भयते पतत्रिणः ॥

दाहक जबड्यांचा तो, वाऱ्याने प्रेरित होऊन, वनात खालीकडे श्वासासारखा वाहतो—जणू कळपातील विजयी नेता. अक्षय तेजाने पुढे धावून, आपल्या ज्वालेने अवकाश-प्रदेश झाकतो; त्याच्यापुढे स्थावर आणि चर दोन्ही थरथरतात, आणि पंखधारी प्राणी भयभीत होतात.

Mantra 6

दधुष्ट्वा भृगवो मानुषेष्वा रयिं न चारुं सुहवं जनेभ्यः । होतारमग्ने अतिथिं वरेण्यं मित्रं न शेवं दिव्याय जन्मने ॥

भृगूंनी तुला मनुष्यांमध्ये रम्य धनासारखे स्थापन केले आहे—जनांसाठी सहज आह्वान करता येईल असे (सुह्व) वैभव जणू. हे अग्ने, होतृ, वरणीय अतिथी, मित्रासारखा कल्याणकारी—आमच्यातील दिव्य जन्मासाठी.

Mantra 7

होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठं यं वाघतो वृणते अध्वरेषु । अग्निं विश्वेषामरतिं वसूनां सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

सप्त जुह्वा (सात करछुले) सहित त्या होतृला—यज्ञात सर्वाधिक यजनीय—ज्याला परिश्रम करणारे साधक अध्वरांत निवडतात। सर्व वसूंना न चुकता वाहणारा अग्नी—त्याची मी प्रयस (आहुती/अर्पण) देऊन सेवा करतो; रत्न (निधी/धन) मिळवण्यासाठी मी त्याच्याकडे जातो.

Mantra 8

अच्छिद्रा सूनो सहसो नो अद्य स्तोतृभ्यो मित्रमहः शर्म यच्छ । अग्ने गृणन्तमंहस उरुष्योर्जो नपात्पूर्भिरायसीभिः ॥

हे अचिद्र (निर्दोष) सहसः सूनो! आज आम्हां—स्तोत्रकर्त्यांना—हे महान् मित्रा, तुझे विस्तीर्ण शर्म (शांत आश्रय) दे. हे अग्ने! गाणाऱ्याला अंहस (क्लेश/पाप) पासून उरुष्य (विस्ताराने रक्षण) कर; हे ऊर्जो नपात्! लोखंडासारख्या दृढ पुरां/प्राचीरांनी आम्हांला बळ दे.

Mantra 9

भवा वरूथं गृणते विभावो भवा मघवन्मघवद्भ्यः शर्म । उरुष्याग्ने अंहसो गृणन्तं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

हे विभावो (सर्वप्रकाशमान)! स्तुती करणाऱ्यासाठी वरूथ (आश्रय-कवच) हो; हे मघवन्! दानशूरांना आणि दानात वाढणाऱ्यांना शर्म (शांत आश्रय) हो. हे अग्ने! गृणन्ताला अंहसापासून उरुष्य (विस्ताराने रक्षण) कर; जेणेकरून प्रातःकाळी धियावसु (प्रेरित धियेचे धन) त्वरेने आमच्याकडे येवो.