Rig Veda 1.27.7: Mandala 1, Sukta 27, Mantra 7

Sukta 1.27

Rishi: Sunaḥśepa Ājīgarti

Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (hymn-level)

Samhita Patha (Devanagari)

यमग्ने पृत्सु मर्त्यमवा वाजेषु यं जुनाः । स यन्ता शश्वतीरिषः ॥

Transliteration

yám agne pṛtsú martyám avā́ vā́jeṣu yáṃ junā́ḥ | sá yantā́ śáśvatīr íṣaḥ ||

Translation

हे अग्नी, संघर्षांत ज्याला तू आधार देतोस, बलसमृद्धींमध्ये ज्याला तू पुढे ढकलतोस—तो अखंड ‘इषः’ (प्रेरणा/उत्साह) यांचा नियंता होतो.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पृत्सु: in battles
• पृत्सु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: पृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle, contest’)

• मर्त्यम्: a mortal (man)
• मर्त्यम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• अवा: down; in aid, helpfully
• अवा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात; Vedic particle)

• वाजेषु: in contests/prize-winnings
• वाजेषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक; ‘prize, strength, contest for booty’)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुनाः: you impel/urge
• जुनाः: क्रिया (अग्नेः कर्तृक-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जु (धातु; ‘to impel, urge, set in motion’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यन्ता: controller, guide
• यन्ता: कर्तृ
• Type: Agent noun (participle-like)
• Root: यम् (धातु; ‘to restrain, guide, control’) → यन्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• शश्वतीः: everlasting, continual
• शश्वतीः: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (प्रातिपदिक; ‘everlasting, continual’)

• इषः: refreshments; prosperities
• इषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment, impulse, prosperity’)