Sukta 142

Mantra 1

समिद्धो अग्न आ वह देवाँ अद्य यतस्रुचे । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे ॥

समिद्ध हे अग्नी, आज देवांना येथे आण; हे यतस्रुच—ज्याची स्रुचि (हविर्लाडू) यथाविधि प्रवृत्त आहे. सुतसोमासाठी, दाशुष (दानकर्ता/यजमान) याच्या निमित्त, त्या प्राचीन तंतू—यज्ञकर्माच्या परंपरेला—तानून धर.

Mantra 2

घृतवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात् । यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः ॥

हे तनूनपात्, घृतवंत—घृतसमृद्ध—आणि मधुमंत—मधुररसयुक्त—या हविजवळ ये. विप्राचा मावंत (समृद्ध/बलवान) यज्ञ—शशमान (संयमात स्थिर) दाशुषाचा—दृढ कर, उन्नत कर.

Mantra 3

शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ॥

शुचि, पावक, अद्भुत—कर्मात विस्मयकारी—तो मधूने यज्ञ मिसळून परिपूर्ण करतो. नराशंस, जो त्रिरा दिवः—स्वर्गातून त्रिविध रीतीने—येणारा देव, देवांमध्ये यज्ञिय (यज्ञास योग्य) देव म्हणून प्रतिष्ठित होतो.

Mantra 4

ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते ॥

हे अग्ने, स्तुत व जागृत, इंद्राला—इथे—चित्र (दीप्तिमान) व प्रिय—आण. कारण ही माझी मति (विचार-शक्ती) तुलाच हाक देते, हे सुजिह्वा, जेणेकरून वाक् (वाणी) सम्यक् उच्चारली जावी.

Mantra 5

स्तृणानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे स्वध्वरे । वृञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः ॥

सुव्यवस्थित स्वध्वर यज्ञात, आम्ही बर्हि (यज्ञासन) पसरून, स्रुच (आहुतीचे चमचे) योग्य नियंत्रणात ठेवून, इंद्रासाठी देव-वाचसाचा सर्वाधिक विस्तीर्ण आविष्कार—विस्तृत शर्म (शांती-रक्षण)—रचतो.

Mantra 6

वि श्रयन्तामृतावृधः प्रयै देवेभ्यो महीः । पावकासः पुरुस्पृहो द्वारो देवीरसश्चतः ॥

ऋताने वर्धित, पावक व पुरुस्पृह अशा त्या महती देवी द्वारांनी—देवांसाठी अग्रपथ सिद्ध व्हावा म्हणून—विस्ताराने उघडावे; त्या मागे अडकून राहू नयेत, तर अवरोहण करणाऱ्या शक्तींकरिता मार्ग मोकळा करावा.

Mantra 7

आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा । यह्वी ऋतस्य मातरा सीदतां बर्हिरा सुमत् ॥

सुंदर रूपवती रात्रि आणि उषा आपल्या संगमस्थानी जवळ येवोत, एकत्र तेजस्वी होवोत. ऋताच्या त्या दोन महाशक्तिमान माता—सुमती व शुभभावासह पवित्र बर्हीवर विराजमान होवोत.

Mantra 8

मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम् ॥

आनंददायी जिह्वा असलेले, दृढ स्तुती करणारे, दैवी कवी-स्वरूप असे ते दोन होता—आमच्यासाठी हा यज्ञ यजोत; तो आज सिद्ध, दिविस्पृश (स्वर्गस्पर्शी) आहे.

Mantra 9

शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती । इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः ॥

देवांमध्ये अर्पित अशी शुचि होत्रा—मरुतांमध्ये भारती—आणि इळा व महती सरस्वती, या यज्ञिय शक्ती बर्हीवर विराजमान होवोत.

Mantra 10

तन्नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु त्मना । त्वष्टा पोषाय वि ष्यतु राये नाभा नो अस्मयुः ॥

ती अद्भुत, शीघ्र-सहाय्यकारी शक्ति आमच्यासाठी बहुविध आश्रय ठरो; स्वतःच्या स्वभावानेच बहुसमृद्ध ठरो. त्वष्टा तिला आमच्या पोषण-वृद्धीसाठी विस्तारो; आणि या पूर्णतेच्या नाभीद्वारे आम्हाला रयि—आध्यात्मिक संपत्ती—शी बांधो, आमच्यापासून विमुख न होवो.

Mantra 11

अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ॥

हे वनस्पते, स्वतःच्या स्वभावानेच मुक्त करून पुढे प्रवृत्त करत देवांना यजन कर. कारण देवांमध्ये मेधावी देव अग्नी हव्यांना सु-सम्पन्न करतो; त्यांना शिजवून उच्च शक्तींना योग्य असे घडवितो.

Mantra 12

पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे । स्वाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन ॥

ऊर्ध्व आह्वानात पोषण्वत् पूषनाला, मरुत्वत् मरुत्-बलाला, विश्वदेवांना आणि वायवे—प्राण-वायूला—हवि अर्पण करा. पवित्र ‘स्वाहा’ घोषाने, गायत्र-वेपस—कंपित गायत्री-प्रेरणा—द्वारे, इंद्रासाठी हवीला रूप द्या.

Mantra 13

स्वाहाकृतान्या गह्युप हव्यानि वीतये । इन्द्रा गहि श्रुधी हवं त्वां हवन्ते अध्वरे ॥

स्वाहा करून सिद्ध केलेल्या या हव्यांच्या जवळ ये; त्यांचा स्वीकार करून आनंद घे. हे इंद्रा, ये; आमचा हवन ऐक—अध्वर यज्ञात लोक तुलाच आह्वान करतात.