Sukta 130

Mantra 1

एन्द्र याह्युप नः परावतो नायमच्छा विदथानीव सत्पतिरस्तं राजेव सत्पतिः । हवामहे त्वा वयं प्रयस्वन्तः सुते सचा । पुत्रासो न पितरं वाजसातये मंहिष्ठं वाजसातये ॥

हे इंद्रा! दूर लोकांतून आमच्याजवळ ये; सत्पती (सत्य-आसनाचा स्वामी) जसा, तसा या आमच्या विदथात (यज्ञ-सभेत)—राजा जसा आपल्या घरात—ये. आम्ही, यज्ञ-समृद्ध, सुते सोमासह तुला हाक देतो—जसे पुत्र पित्याला—वाज (बल-समृद्धी) मिळवण्यासाठी, हे अतिदानी! वाज मिळवण्यासाठी.

Mantra 2

पिबा सोममिन्द्र सुवानमद्रिभिः कोशेन सिक्तमवतं न वंसगस्तातृषाणो न वंसगः । मदाय हर्यताय ते तुविष्टमाय धायसे । आ त्वा यच्छन्तु हरितो न सूर्यमहा विश्वेव सूर्यम् ॥

हे इंद्रा! अद्रि (शिला)ांनी पिळलेला, कोशात ओतलेला सोम प्या; जसा कोणी कूप/स्रोताकडे उतरतो—जसा तहानलेला उतरतो. तुझ्या मदासाठी, तुझ्या हर्षित आनंदासाठी, तुझ्या अतिप्रबळ पानासाठी—हरित (तांबूस) अश्व तुला इथे आणोत, जसे ते सूर्याला आणतात—जणू सर्व दिवसांपलीकडे सूर्याला.

Mantra 3

अविन्दद्दिवो निहितं गुहा निधिं वेर्न गर्भं परिवीतमश्मन्यनन्ते अन्तरश्मनि । व्रजं वज्री गवामिव सिषासन्नङ्गिरस्तमः । अपावृणोदिष इन्द्रः परीवृता द्वार इषः परीवृताः ॥

त्याने गुहेत लपलेला दिव्य निधी शोधून काढला—जणू दगडात वेढलेला गर्भ, अनंत अंतःशिलेच्या आत. वज्रधारी, अङ्गिरसांसारखा परम, प्रकाश-गवांची इच्छा धरून, व्रज (गो-आवरण/कुंपण) फोडून उघडतो. इन्द्राने इषा (प्रेरणेच्या धारा) प्रकट केल्या; ज्या द्वारांनी इषांना आडविले होते ती द्वारे त्याने उघडली—इषांवर बंद असलेली द्वारे.

Mantra 4

दादृहाणो वज्रमिन्द्रो गभस्त्योः क्षद्मेव तिग्ममसनाय सं श्यदहिहत्याय सं श्यत् । संविव्यान ओजसा शवोभिरिन्द्र मज्मना । तष्टेव वृक्षं वनिनो नि वृश्चसि परश्वेव नि वृश्चसि ॥

हातांत वज्र घट्ट धरून इन्द्र तो तीक्ष्ण खड्गासारखा झेपावतो—असत्याचे आवरण फोडण्यासाठी; अहिहत्या, सर्प-शक्तीच्या वधासाठी तो त्याला पुढे ढकलतो. बळाने वेढलेला, अनेक शक्तींनी प्रेरित, हे इन्द्रा, आपल्या विशाल पराक्रमाने तू अडथळा करणारी वाढ/वनस्पती छाटून टाकतोस—जसा सुतार वृक्ष छाटतो, जसा परशूने छाटला जातो.

Mantra 5

त्वं वृथा नद्य इन्द्र सर्तवेऽच्छा समुद्रमसृजो रथाँ इव वाजयतो रथाँ इव । इत ऊतीरयुञ्जत समानमर्थमक्षितम् । धेनूरिव मनवे विश्वदोहसो जनाय विश्वदोहसः ॥

तू, हे इन्द्रा, नद्यांना व्यर्थ बंधनातून मुक्त केलेस, की त्या समुद्राकडे आपल्या मार्गाने धावू लागल्या—जशा बक्षिसाकडे हाकल्या गेलेल्या रथा. त्या कर्मातूनच सहाय्यकारी शक्ती एकाच, अच्युत ध्येयासाठी जुळून आल्या. सर्व बाजूंनी दूध देणाऱ्या धेनूंप्रमाणे, त्या मनुष्यासाठी, जनासाठी, विश्वदोही होऊन आपली परिपूर्णता ओततात.

Mantra 6

इमां ते वाचं वसूयन्त आयवो रथं न धीरः स्वपा अतक्षिषुः सुम्नाय त्वामतक्षिषुः । शुम्भन्तो जेन्यं यथा वाजेषु विप्र वाजिनम् । अत्यमिव शवसे सातये धना विश्वा धनानि सातये ॥

हे इंद्रा! आत्मसमृद्धीच्या धनाची इच्छा धरून आम्ही ही वाणी तुझ्यासाठी घडविली; धीर व कुशल जनांनी तिला रथासारखी घडविली—तुझ्या सुम्ना (अनुग्रहा)साठीच तुला असे रचिले. हे विप्रा! जसे शर्यतींमध्ये विजयी वाजिन्‌ला अलंकृत करतात, तसे आम्ही तुझ्या जेन्य (विजयशील) तेजाला शोभवितो; बळासाठी, विजयासाठी, तुला अश्वासारखे पुढे लावितो—सर्व धन, सर्व संपत्ती विजयासाठीच.

Mantra 7

भिनत्पुरो नवतिमिन्द्र पूरवे दिवोदासाय महि दाशुषे नृतो वज्रेण दाशुषे नृतो । अतिथिग्वाय शम्बरं गिरेरुग्रो अवाभरत् । महो धनानि दयमान ओजसा विश्वा धनान्योजसा ॥

हे इंद्रा! पूरूसाठी, दानशील दिवोदासासाठी, पुरुषार्थी यजमानासाठी—तू वज्राने नव्वद दुर्ग फोडून टाकलेस. अतिथिग्वासाठी उग्र इंद्राने गिरिपासून शंबराला खाली पाडले. आपल्या ओजाने महान धन देत, आपल्या सामर्थ्यानेच तू सर्व धन-संपत्ती प्रदान करतोस.

Mantra 8

इन्द्रः समत्सु यजमानमार्यं प्रावद्विश्वेषु शतमूतिराजिषु स्वर्मीळ्हेष्वाजिषु । मनवे शासदव्रतान्त्वचं कृष्णामरन्धयत् । दक्षन्न विश्वं ततृषाणमोषति न्यर्शसानमोषति ॥

इंद्र समरांत आर्य यजमानाचे रक्षण करून त्याला पुढे नेतात; सर्व स्पर्धांत, स्वर्मीळ्ह (स्वर्ग-विजय) संग्रामांत ते शतमूति (शतगुण सहाय्यक) आहेत. मनूसाठी त्यांनी अव्रत (नियमहीन) जनांना दंड केला; कृष्ण आवरणाला वश केले. सर्वांचे हित करणाऱ्या दक्षतेप्रमाणे, ते तृष्णेने तडफडणाऱ्याला शुष्क करतात आणि उन्मत्त/हिंसक उग्रतेला खाली दाबतात.

Mantra 9

सूरश्चक्रं प्र वृहज्जात ओजसा प्रपित्वे वाचमरुणो मुषायतीशान आ मुषायति । उशना यत्परावतोऽजगन्नूतये कवे । सुम्नानि विश्वा मनुषेव तुर्वणिरहा विश्वेव तुर्वणिः ॥

सूर्यजन्मा, ओजस्वी (अरुण) आपल्या बळाने चक्र पुढे ढकलतो; पानासाठी तो रक्तवर्ण ‘वाक्’ (वाणी) चोरून नेतो—ईशान (स्वामी) ती आपल्या अधिकारात घेतो. उशना (कवी) परावत्—दूरच्या पलीकडून—ऋषीच्या सहाय्यासाठी आला तेव्हा, सर्व सुम्न (अनुग्रह) दिवसेंदिवस आले—मानवी दानांसारखे, पण आणण्यात सर्वव्यापी वेगाने युक्त.

Mantra 10

स नो नव्येभिर्वृषकर्मन्नुक्थैः पुरां दर्तः पायुभिः पाहि शग्मैः । दिवोदासेभिरिन्द्र स्तवानो वावृधीथा अहोभिरिव द्यौः ॥

हे वृषकर्मन्! हे पुरां-दर्तः (दुर्गभेदका)! आमच्या नव्या उक्थां (स्तुत्यां) सहित, तुझ्या रक्षक व शग्म (प्रबळ) संरक्षणांनी आम्हांला जप. दिवोदासांनी स्तुत केलेल्या, हे इंद्रा! तू निरंतर वाढत राहा—जसा द्यौः (आकाश) आपल्या दिवसांनी विस्तारतो.