Sukta 112

Mantra 1

ईळे द्यावापृथिवी पूर्वचित्तयेऽग्निं घर्मं सुरुचं यामन्निष्टये । याभिर्भरे कारमंशाय जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

प्राचीन चेतनेच्या जागरणासाठी मी द्यावा-पृथिवीची स्तुती करतो; इष्टसिद्धीच्या यात्रेत अग्नी—घर्म, सुरुचि (सुंदर तेज)—याचेही आवाहन करतो. ज्या सहाय्यांनी तुम्ही गायकाचे कर्म आनंदातील त्याच्या अंशासाठी पुष्ट करता—त्या वेगवान ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 2

युवोर्दानाय सुभरा असश्चतो रथमा तस्थुर्वचसं न मन्तवे । याभिर्धियोऽवथः कर्मन्निष्टये ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

तुमच्या दानासाठी, समृद्ध दाने वाहणारा रथ येऊन उभा राहिला आहे—वाणी मनन व्हावी म्हणून. ज्या सहाय्यांनी तुम्ही कर्मात, इष्टलक्ष्यासाठी, प्रेरित धियांना रक्षण करता—त्या वेगवान ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 3

युवं तासां दिव्यस्य प्रशासने विशां क्षयथो अमृतस्य मज्मना । याभिर्धेनुमस्वं पिन्वथो नरा ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

दिव्य शासनाखाली, अमृताच्या महिम्याने, तुम्ही दोघे जनांमध्ये वास करता. ज्या सहाय्यांनी तुम्ही प्रकाशाची धेनू आणि बळाचा अश्व, हे नर-वीरांनो, समृद्धीने फुगवता—त्या वेगवान ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 4

याभिः परिज्मा तनयस्य मज्मना द्विमाता तूर्षु तरणिर्विभूषति । याभिस्त्रिमन्तुरभवद्विचक्षणस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या सहाय्यांनी—संततीच्या महिमाबळाने—द्वि-माता (दोन मातांचा) परिज्मा उग्रांमध्ये वेगवान उद्धारकासारखा तेजस्वी होतो; ज्या सहाय्यांनी त्रिमन्तु विवेकी, स्पष्टद्रष्टा झाला—त्या त्वरित ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 5

याभी रेभं निवृतं सितमद्भ्य उद्वन्दनमैरयतं स्वर्दृशे । याभिः कण्वं प्र सिषासन्तमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या सहाय्यांनी तुम्ही रేభाला—पाण्यात बुडालेला, बांधलेला—वर काढून वाचवले, आणि वन्दनाला सूर्य-लोकाचे दर्शन व्हावे म्हणून उंचावले; ज्या सहाय्यांनी पुढे जाण्यास उद्यत कण्वाचे रक्षण केले—त्या त्वरित ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 6

याभिरन्तकं जसमानमारणे भुज्युं याभिरव्यथिभिर्जिजिन्वथुः । याभिः कर्कन्धुं वय्यं च जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या सहाय्यांनी तुम्ही पथहीन, निर्जन स्थानी मृत्यूकडे झुकणाऱ्या भुज्युला—अव्यथ (कष्ट-रहित) सहाय्यांनी—पुन्हा सजीव केले; ज्या सहाय्यांनी तुम्ही कर्कन्धु आणि वय्यालाही बळ देता—त्या त्वरित ऊतींसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 7

याभिः शुचन्तिं धनसां सुषंसदं तप्तं घर्ममोम्यावन्तमत्रये । याभिः पृश्निगुं पुरुकुत्समावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या सहाय्यशक्तींनी तुम्ही अत्रिला तेजस्वी, सुस्थित-आसीन धनसंपदा, तप्त ‘घर्म’ (उष्ण तेज) आणि विपुल ऐश्वर्य दिले; ज्या सहाय्यांनी तुम्ही पृष्णिगु व पुरुकुत्स यांचे रक्षण केले—त्या शीघ्र सहाय्यांसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 8

याभिः शचीभिर्वृषणा परावृजं प्रान्धं श्रोणं चक्षस एतवे कृथः । याभिर्वर्तिकां ग्रसिताममुञ्चतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

हे वृषणौ अश्विनौ, तेजस्वी सामर्थ्याचे स्वामी! ज्या ‘शची’ शक्तींनी तुम्ही परावृज—आंधळा व लंगडा—याला पुढे नेऊन दृष्टी व गती प्राप्त करून दिलीत; ज्या शक्तींनी गिळली गेलेली वर्तिका (बटेर) मुक्त केलीत—त्या शीघ्र, निश्चित सहाय्यांसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 9

याभिः सिन्धुं मधुमन्तमसश्चतं वसिष्ठं याभिरजरावजिन्वतम् । याभिः कुत्सं श्रुतर्यं नर्यमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

हे अश्विनौ, ज्या शक्तींनी तुम्ही सिंधूचा प्रवाह ‘मधुमंत’—मधुर रसाने परिपूर्ण—केला; ज्या शक्तींनी तुम्ही वसिष्ठाला अजर, अक्षय ओजाने बळकट केले; ज्या शक्तींनी तुम्ही कुत्स, श्रुतर्य व नर्य यांचे रक्षण केले—त्या निश्चित सहाय्यांसह, हे अश्विनौ, येथे या.

Mantra 10

याभिर्विश्पलां धनसामथर्व्यं सहस्रमीळ्ह आजावजिन्वतम् । याभिर्वशमश्व्यं प्रेणिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

हे अश्विनौ! हे सहस्रदानी, ज्या ज्या सहाय्यशक्तींनी तुम्ही घनघोर संग्रामात विश्पलाला वेग दिलात; आणि ज्या शक्तींनी तुम्ही वश व अश्वाधिपती प्रेणि यांचे रक्षण केले—त्याच सत्य ऊतींनी (सहाय्यांनी) आता आमच्याकडे या.

Mantra 11

याभिः सुदानू औशिजाय वणिजे दीर्घश्रवसे मधु कोशो अक्षरत् । कक्षीवन्तं स्तोतारं याभिरावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

हे सुदानु अश्विनौ! ज्या शक्तींनी दीर्घश्रव कीर्ती असलेल्या औशिज वणिजासाठी मधुर मधूचा कोश ओसंडून वाहिला; आणि ज्या शक्तींनी तुम्ही स्तोता कक्षीवानाचे रक्षण केले—त्याच उत्तम ऊतींनी (सहाय्यांनी) आता आमच्याकडे या.

Mantra 12

याभी रसां क्षोदसोद्नः पिपिन्वथुरनश्वं याभी रथमावतं जिषे । याभिस्त्रिशोक उस्रिया उदाजत ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही रसाला जलांच्या प्रेरक उधाणाने परिपूर्ण केले; ज्या शक्तींनी रथहीनाला विजयासाठी सहाय्य केले; ज्या शक्तींनी त्रिशोकासाठी दीप्त उष्रिया—उषेच्या गायी—उदित केल्या—त्याच प्रकाशमान ऊतींनी, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 13

याभिः सूर्यं परियाथः परावति मन्धातारं क्षैत्रपत्येष्वावतम् । याभिर्विप्रं प्र भरद्वाजमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही दूरस्थ अंतरिक्ष-प्रदेशांत सूर्याभोवती परिभ्रमण करता, त्याच शक्तींनी तुम्ही क्षेत्र-स्वामित्वांत मंधात्याचे रक्षण केले. त्याच शक्तींनी प्रेरित विप्र भरद्वाजाला बल-समृद्धी प्रकट करण्यास साहाय्य केले. त्या सहाय-शक्तींनी युक्त होऊन, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 14

याभिर्महामतिथिग्वं कशोजुवं दिवोदासं शम्बरहत्य आवतम् । याभिः पूर्भिद्ये त्रसदस्युमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही महान अतिथिग्वाला—चाबकाच्या फटक्यासारखा वेगवान—आणि दिवोदासाला शंबर-वधात साहाय्य केले; ज्या शक्तींनी तुम्ही पुर-भेदनात त्रसदस्यूचे रक्षण केले—त्या सहाय-शक्तींनी युक्त होऊन, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 15

याभिर्वम्रं विपिपानमुपस्तुतं कलिं याभिर्वित्तजानिं दुवस्यथः । याभिर्व्यश्वमुत पृथिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही वम्राला—उत्सुक पानकर्ता, समीप स्तुत—सेवा करून पोसले; ज्या शक्तींनी तुम्ही लाभ-ज्ञाता कलीचा सत्कार केला; ज्या शक्तींनी तुम्ही व्यश्व व पृथि यांनाही साहाय्य केले—त्या सहाय-शक्तींनी युक्त होऊन, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 16

याभिर्नरा शयवे याभिरत्रये याभिः पुरा मनवे गातुमीषथुः । याभिः शारीराजतं स्यूमरश्मये ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी, हे नरश्रेष्ठ अश्विनौ, तुम्ही शयवाला साहाय्य केले; ज्या शक्तींनी अत्रीला; आणि प्राचीन काळी मनूसाठी मार्ग उघडला—त्याच शक्तींनी तुम्ही शारीला स्यूमरश्मीपर्यंत पोहोचविले. त्या सहायकारी ऊतींसह, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 17

याभिः पठर्वा जठरस्य मज्मनाग्निर्नादीदेच्चित इद्धो अज्मन्ना । याभिः शर्यातमवथो महाधने ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी, उदरातील अंतर्गत महिमेमुळे, वेदीवर प्रज्वलित झालेला अग्नी अज्मन् मध्येही जणू कधी न विझावा असा धगधगला; ज्या शक्तींनी महाधन-प्राप्तीत तुम्ही शर्याताचे रक्षण केले—त्या सहायकारी ऊतींसह, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 18

याभिरङ्गिरो मनसा निरण्यथोऽग्रं गच्छथो विवरे गोअर्णसः । याभिर्मनुं शूरमिषा समावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी, हे अङ्गिरस, मनाने भेद करून प्रकाशरश्मींच्या गुहेच्या पहिल्या विवरापर्यंत पोहोचलात; आणि ज्या शक्तींनी प्रेरणाबलाने वीर मनूला धारण केले—त्या शीघ्र सहायकारी ऊतींसह, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 19

याभिः पत्नीर्विमदाय न्यूहथुरा घ वा याभिररुणीरशिक्षतम् । याभिः सुदास ऊहथुः सुदेव्यं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही विमदासाठी पत्नींना आणले, आणि ज्या शक्तींनी अरुणवर्ण अश्वांना धर्ममार्गी शिस्त लावली; ज्या शक्तींनी तुम्ही सुदासाला ‘सुदेव्य’—कल्याणकारी दैवी शक्ती—प्रदान केली—त्या शीघ्र सहाय्यांनी, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या।

Mantra 20

याभिः शंताती भवथो ददाशुषे भुज्युं याभिरवथो याभिरध्रिगुम् । ओम्यावतीं सुभरामृतस्तुभं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही दात्यासाठी शांती व सम्यक्-विस्तार (कल्याण-वृद्धी) देणारे होता; ज्या शक्तींनी तुम्ही भुज्युचे रक्षण केले, आणि ज्या शक्तींनी अध्रिगूला आधार दिला; (ज्या शक्तींनी तुम्ही) ओम्यावती, सुभरा—ऋताची स्तोत्री—हिला सहाय्य करता—त्या शीघ्र सहाय्यांनी, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या।

Mantra 21

याभिः कृशानुमसने दुवस्यथो जवे याभिर्यूनो अर्वन्तमावतम् । मधु प्रियं भरथो यत्सरड्भ्यस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही स्पर्धेत कृशानूची सेवा-उपासना करता, आणि ज्या शक्तींनी तरुणाच्या अश्वाला त्याच्या वेगात सहाय्य केले; पिळून यज्ञ करणाऱ्या प्रयत्नशीलांसाठी तुम्ही प्रिय मधु आणता—त्या शीघ्र सहाय्यांनी, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या।

Mantra 22

याभिर्नरं गोषुयुधं नृषाह्ये क्षेत्रस्य साता तनयस्य जिन्वथः । याभी रथाँ अवथो याभिरर्वतस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही तेजस्वी गो-धनासाठी लढणाऱ्या नराला बळ देता—नरजयी, क्षेत्रसिद्धी आणि संतान-जयी (नवजन्म-विजय) यांत; ज्या शक्तींनी तुम्ही रथांचे रक्षण करता आणि अश्वांना सहाय्य करता—त्या शीघ्र ऊतींसह, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 23

याभिः कुत्समार्जुनेयं शतक्रतू प्र तुर्वीतिं प्र च दभीतिमावतम् । याभिर्ध्वसन्तिं पुरुषन्तिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

ज्या शक्तींनी तुम्ही अर्जुनेय कुत्साला सहाय्य केले, आणि ज्या शक्तींनी तुर्वीति व दभीति यांना पुढे नेले; ज्या शक्तींनी तुम्ही ध्वसन्ति व पुरुसन्ति यांचे रक्षण केले—त्या शीघ्र ऊतींसह, हे अश्विनौ, आमच्याकडे या.

Mantra 24

अप्नस्वतीमश्विना वाचमस्मे कृतं नो दस्रा वृषणा मनीषाम् । अद्यूत्येऽवसे नि ह्वये वां वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥

हे अश्विनौ, आमच्यासाठी सिद्धि-समृद्धीने परिपूर्ण अशी वाणी द्या; हे दस्रौ, हे वृषणौ, आमच्यासाठी दृढ व फलदायी मनीषा (प्रज्ञा) घडवा। आज जी प्रकाशमान मदत आहे, तिच्यासाठी मी तुम्हांला आवाहन करतो; वाज-साति (समृद्धि-विजय) मध्ये आमच्यासाठी वाढती शक्ती व्हा.

Mantra 25

द्युभिरक्तुभिः परि पातमस्मानरिष्टेभिरश्विना सौभगेभिः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

हे अश्विनौ! दिवसांनी व रात्रींनी आम्हांला सर्व बाजूंनी वेढून रक्षण करा—तुमच्या अखंड सौभाग्यांनी, अरीष्ट (अक्षत) कल्याणांनी. आणि आमच्यासाठी ते (कल्याण) मित्र व वरुण वाढवोत; अदिति, सिन्धु, पृथिवी आणि द्यौ (स्वर्ग)ही.