Sarga 8

Verse 1

ततोनीलाम्बुदनिभ: प्रहस्तोनामराक्षसः ।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंशूरस्सेनापतिस्तदा ।।6.8.1।।

तेव्हा निळ्या मेघासारखा वर्ण असलेला प्रहस्त नावाचा शूर राक्षस सेनापती हात जोडून हे वचन बोलला।

Verse 2

देवदानवगन्धर्वाःपिशाचपतगोरगाः ।नत्वांधर्षयितुंशक्याःकिंपुनर्वानरारणे ।।6.8.2।।

देव, दानव, गंधर्व—इतकेच नव्हे तर पिशाच, पक्षी व सर्पही—युद्धात तुला धर्षू शकत नाहीत; मग रणांगणातील वानरांची काय कथा!

Verse 3

सर्वेप्रमत्ताविश्वस्तावञ्चितास्स्महनूमता ।नहिमेजीवतोगच्छेज्जीवन् सवनगोचरः ।।6.8.3।।

आपण सर्वजण प्रमादात व अति-विश्वासात हनुमंताने फसविले गेलो. मी जिवंत असेपर्यंत तो वनात संचार करणारा जिवंत सुटून जाणार नाही.

Verse 4

सर्वांसागरपर्यन्तांसशैलवनकाननाम् ।करोम्यवानरांभूमिमाज्ञापयतुमांभवान् ।।6.8.4।।

हे स्वामी! समुद्रपर्यंत, पर्वत-वनांसह सर्व पृथ्वी मी वानर-रहित करीन; आपण मला आज्ञा द्यावी.

Verse 5

रक्षांचैवविधास्यामिवानराद्रजनीचर ।नागमिष्यतितेदुःखंकिञ्चिदात्मापराधजम् ।।6.8.5।।

हे रजनीचर! वानरांविरुद्ध मी नक्कीच रक्षणाची व्यवस्था करीन. तुझ्या स्वतःच्या अपराधातून उत्पन्न होणारे किंचितही दुःख तुला येणार नाही.

Verse 6

अब्रवीच्चसुसङ्कृद्धोदुर्मुखोनामराक्षसः ।इदंनक्षमणीयंहिसर्वेषांनःप्रधर्षणम् ।।6.8.6।।

तेव्हा अत्यंत क्रुद्ध झालेला दुर्मुख नावाचा राक्षस म्हणाला— “आपल्या सर्वांचा हा अपमान व प्रधर्षण क्षम्य नाही।”

Verse 7

अयंपरिभवोभूयःपुरस्यान्तःपुरस्यच ।श्रीमतोराक्षसेन्द्रस्यवानरेणप्रधर्षणम् ।।6.8.7।।

हा तर आणखी मोठा पराभव—श्रीमंत राक्षसेन्द्राच्या नगरीवर आणि अंतःपुरावरही एका वानराने केलेला प्रधर्षण।

Verse 8

अस्मिन् मुहूर्तेगत्वैकोनिवर्तिष्यामिवानरान् ।प्रविष्टान् सागरंभीममम्बरंवारसातलम् ।।6.8.8।।

याच मुहूर्तात मी एकटाच जाऊन वानरांचा अंत करीन—ते भयंकर सागरात गेले असोत, आकाशात असोत किंवा रसातळात असोत।

Verse 9

ततोऽब्रवीत्सुसङ्कृद्धोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।प्रगृह्यपरिघंघोरंमांसशोणितरूषितम् ।।6.8.9।।

मग महाबली वज्रदंष्ट्र अत्यंत क्रुद्ध होऊन बोलला—मांस व रक्ताने माखलेला भयंकर परिघ (लोखंडी दंड) हातात धरून।

Verse 10

किंवोहनुमताकार्यंकृपणेनतपस्विना ।रामेतिष्ठतिदुर्धर्षेससुग्रीवेऽपिसलक्ष्मणे ।।6.8.10।।

‘हनुमान—तो दीन तपस्वी—याच्याशी आपल्याला काय काम? जेव्हा दुर्धर्ष राम, तसेच सुग्रीव आणि लक्ष्मणही तेथे उभे आहेत.’

Verse 11

अद्यरामंससुग्रीवंपरिघेणसलक्ष्मणम् ।आगमिष्यामिहत्वैकोविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ।।6.8.11।।

‘आज मी एकटाच जाऊन लोखंडी परिघाने राम, सुग्रीव आणि लक्ष्मण यांना ठार मारीन; हरिवाहिनीला गोंधळून परत येईन.’

Verse 12

इदंममापरंवाक्यंशृणुराजन् यदीच्छसि ।उपायकुशलोह्येवजयेच्छत्रूनतन्द्रितः ।।6.8.12।।

‘राजन्, आपण इच्छित असाल तर माझे आणखी एक वचन ऐका—उपायात कुशल आणि सदैव जागरूक असणारा पुरुषच शत्रूंवर विजय मिळवितो.’

Verse 13

कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।

हे राक्षसाधिपते! इच्छेप्रमाणे रूप धारण करणारे, शूर व अत्यंत भयानक दर्शनाचे हजारो राक्षस मानवी देह धारण करून काकुत्स्थ श्रीरामाजवळ जावोत, आणि सर्वांनी न घाबरता रघुकुलश्रेष्ठास निवेदन करावे।

Verse 14

कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ।।6.8.13।।काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ।।6.8.14।।

हे राक्षसाधिपते! इच्छेप्रमाणे रूप धारण करणारे, शूर व अत्यंत भयानक दर्शनाचे हजारो राक्षस मानवी देह धारण करून काकुत्स्थ श्रीरामाजवळ जावोत, आणि सर्वांनी न घाबरता रघुकुलश्रेष्ठास निवेदन करावे।

Verse 15

प्रेषिताभरतेनैवभ्रात्रातवयवीयसा ।सहिसेनांसमुत्थाप्यक्षिप्रमेवोपयास्यति ।।6.8.15।।

तुझ्या धाकट्या भावाने, भरतानेच आम्हाला पाठविले आहे। तो सेना उभी करून अतिशीघ्र येथे येईल।

Verse 16

ततोवयमितस्तूर्णंशूलशक्तिगदाधराः ।चापबाणासिहस्ताश्चत्वरितास्तत्रयामहे ।।6.8.16।।

मग आम्ही येथून त्वरित तिकडे जाऊ—शूल, शक्ति व गदा धारण करून, तसेच धनुष्य-बाण व तलवार हातात घेऊन—युद्धासाठी घाईने।

Verse 17

आकाशेगणशस्थ्सित्वाहत्वातांहरिवाहिनीम् ।अश्मशस्त्रमहावृष्ट्याप्रापयामयमक्षयम् ।।6.8.17।।

आम्ही आकाशात गटागटांनी उभे राहून त्या वानरसेनेचा संहार करू; दगड व शस्त्रांच्या महावृष्टीने त्यांना यमलोकास पाठवू।

Verse 18

एवंचेदुपसर्पेतामनयंरामलक्ष्मणौ ।अवश्यमपनीतेनजहतामेवजीवितम् ।।6.8.18।।

जर अशा रीतीने कपटाने राम-लक्ष्मणांना संकटात आणले, तर निश्चयच फसवणुकीने ते आपले प्राणही सोडतील।

Verse 19

कौम्भकर्णिस्ततोवीरोनिकुम्भोनामवीर्यवान् ।अब्रवीत्परमक्रुद्धोरावणंलोकरावणम् ।।6.8.19।।

तेव्हा कुंभकर्णाचा वीर, पराक्रमी पुत्र निकुंभ अत्यंत क्रुद्ध होऊन लोकांना रडविणाऱ्या रावणास म्हणाला।

Verse 20

सर्वेभवन्तस्तिष्ठन्तुमहाराजेनसङ्गताः ।अहमेकोहनिष्यामिराघवंसहलक्ष्मणम् ।।6.8.20।।सुग्रीवञ्चहनूमन्तंसर्वांनेवचवानरान् ।

तुम्ही सर्वजण महाराजासह इथेच थांबा; मी एकटाच लक्ष्मणासह राघवाला, तसेच सुग्रीव-हनुमानांसह सर्व वानरांनाही ठार मारीन।

Verse 21

ततोवज्रहनुर्नामराक्षसःपर्वतोपमः ।।6.8.21।।क्रुद्ध: परिलिहन्सृक्कांजिह्वयावाक्यमब्रवीत् ।

मग पर्वतासारखा विशाल वज्रहनु नावाचा राक्षस क्रुद्ध होऊन जिभेने ओठ चाटीत हे वचन बोलला।

Verse 22

स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।

तुम्ही सर्वजण चिंता-रहित होऊन स्वेच्छेने आपापली कर्मे करा. त्या सर्व वानर-यूथपतींना मी एकटाच भक्षण करीन. तुम्ही स्वस्थ व निश्चिंत राहून क्रीडा करा आणि मधुर वारुणीचे पान करा.

Verse 23

स्वैरंकुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ।।6.8.22।।एकोऽहंभक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ।।6.8.23।।

तुम्ही सर्वजण चिंता-रहित होऊन स्वेच्छेने आपापली कर्मे करा. त्या सर्व वानर-यूथपतींना मी एकटाच भक्षण करीन. तुम्ही स्वस्थ व निश्चिंत राहून क्रीडा करा आणि मधुर वारुणीचे पान करा.

Verse 24

अहमेकोवधिष्यामिसुग्रीवंसहलक्ष्मणम् ।साङ्गदंचहनूमन्तंरामंचरणकुञ्जरम् ।।6.8.24।।

मी एकटाच सुग्रीवाला लक्ष्मणासह ठार मारीन—अंगद व हनुमंतालाही, आणि त्या रणकुञ्जर रामालाही।