Shloka 5

Devanagari script

ततस्त्रयोदशे वर्षे राजामन्त्रयत प्रभुः।अभिषेचयितुं रामं समेतो राजमन्त्रिभिः।।3.47.5।।

Transliteration

tatas trayodaśe varṣe rājā mantrayata prabhuḥ | abhiṣecayituṃ rāmaṃ sameto rāja-mantribhiḥ || 3.47.5 ||

Translation

त्यानंतर तेराव्या वर्षी, प्रभु राजाने राजमंत्र्यांसह एकत्र येऊन रामाचा अभिषेक करण्याविषयी विचारविनिमय केला।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमवाचक अव्यय (thereafter)

• त्रयोदशे: in the thirteenth
• त्रयोदशे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; वर्षे इति विशेषणम्

• वर्षे: year
• वर्षे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• अमन्त्रयत: consulted
• अमन्त्रयत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन्त्र् (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense in context: consulted/counselled

• प्रभुः: the lord
• प्रभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

• अभिषेचयितुम्: to consecrate
• अभिषेचयितुम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: अभि-√सिच् (धातु)
• Form: तुमुन् (infinitive), उपसर्ग: अभि-; धातु: सिच् (to sprinkle) → अभिषेचयितुम् (to consecrate)

• रामम्: Rama
• रामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• समेतः: accompanied/assembled
• समेतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-इ (धातु)
• Form: क्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्; अर्थ: accompanied/assembled

• राजमन्त्रिभिः: with the king and ministers (royal ministers)
• राजमन्त्रिभिः: Sahakāraka (सह/साकं)
• Type: Noun
• Root: राजन् + मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (सह/करण), बहुवचन; द्वन्द्वार्थे (राजा च मन्त्रिणश्च)

Context

In the thirteenth year, the king and lord Dasaratha consulted other kings and ministers to consecrate Rama.

Characters & Entities

• Rāma
• the King (Daśaratha implied)
• ministers (rāja-mantrin)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Rajadharma: a king acts through counsel and lawful procedure, seeking orderly succession rather than impulsive rule.

What is the narrative situation?

A retrospective passage recalls the preparations for Rāma’s consecration, framing later events involving Kaikeyī’s demands.

Which character virtue is emphasized?

Prudence in governance: consultation (mantraṇā) and adherence to established royal practice.