Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

दूषणवधः

The Slaying of Dūṣaṇa and the Rout of Khara’s Host

एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे।श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।।3.26.26।।दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।मेघमाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः।।3.26.27।।द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षास्ससैनिकाः।राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तश्शरोत्तमान्।।3.26.28।।

te rukma-puṅkhā viśikhāḥ sa-dhūmā iva pāvakāḥ |

nijaghnuḥ tāni rakṣāṃsi vajrā iva mahā-drumān ||

ते सुवर्णपक्षयुक्त बाण धुरकटलेल्या अग्नीसारखे होते; त्यांनी त्या राक्षसांना तसेच चिरडून टाकले, जसे वज्र महावृक्षांना पाडून टाकतो.

dvādaśatwelve
dvādaśa:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvādaśa (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण (numeral adjective); प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine) — एते इति विशेष्यस्य विशेषणम्
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
mahā-vīryāḥof great valor
mahā-vīryāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (उपसर्ग/पूर्वपद) + vīrya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (descriptive); पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural) — एते इति विशेष्यस्य विशेषणम्
bala-adhyakṣāḥarmy-commanders
bala-adhyakṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक) + adhyakṣa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: बलस्य अध्यक्षाः); पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
sa-sainikāḥwith their troops
sa-sainikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (सह/स- उपसर्गसदृश) + sainika (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (adverbial/with-); पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural) — ‘सैनिकैः सह’ इत्यर्थः
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
evaalone/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
abhi-adhāvantaran towards/charged
abhi-adhāvanta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhāv (धातु) + abhi (उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); धातु: धाव् (to run)
visṛjantaḥreleasing
visṛjantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvi + sṛj (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle/शतृ); परस्मैपदी; पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural) — ‘ते’ इत्यस्य विशेषणम्
śara-uttamānexcellent arrows
śara-uttamān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (determinative: शराणाम् उत्तमाः); पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)

Having spoken thus, angry Khara ran towards Rama. Syenagami, Pruthugriva, Yajnasatru, Vihanga, Durjaya, Karaveeraksha, Parusha, Kalakarmuka, Meghamali, Mahamali, Sarpasya, Rudhirasanaall these twelve valiant army chiefs along with their forces rushed towards Rama, releasing the sharpest arrows at him.

R
Rama
R
Rakshasas (Rakṣāṃsi)

FAQs

The verse reinforces dharma as protective power: when wielded by the righteous, force becomes a purifying, threat-removing instrument rather than predation.

The narration describes the devastating effect of Rāma’s volleys upon the rākṣasa forces using vivid similes (fire and thunderbolt).

Rāma’s formidable prowess under moral purpose—strength aligned with the task of restoring order.