Shloka 25

सा तस्य गर्जितं श्रुत्वा राक्षसस्य महाचमूः।।।।प्रहर्षमतुलं लेभे मृत्युपाशावपाशिता।

sā tasya garjitaṃ śrutvā rākṣasasya mahācamūḥ | praharṣam atulaṃ lēbhē mṛtyupāśāvapāśitā ||

त्या राक्षसाचा गर्जना-नाद ऐकून ती महाचमू—जी आधीच मृत्युपाशात अडकली होती—अतुल आनंदाने भरून गेली।

साshe/that (army)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी
गर्जितम्roar
गर्जितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Root√गर्ज् (धातु); गर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक, past participle/nominalized)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्ययभाव
राक्षसस्यof the demon
राक्षसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी
महाचमूःgreat army
महाचमूः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + चमू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
प्रहर्षम्joy
प्रहर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अतुलम्immeasurable
अतुलम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषण
लेभेobtained/experienced
लेभे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मृत्यु-पाश-अवपाशिताensnared in the noose of death
मृत्यु-पाश-अवपाशिता:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) + पाश (प्रातिपदिक) + अवपाशित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पाश्/पश्? denom. sense 'to bind', with अव-; past participle)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विशेषण

Fallen into the death-trap, the great army of the demon, felt very happy on hearing Khara roaring.

K
Khara
R
Rākṣasa army (mahācamū)
M
Mṛtyu (Death, implied via mṛtyupāśa)

FAQs

Dharma warns that collective excitement can mask impending ruin; when a group follows adharma, it may celebrate even as it moves toward destruction.

Khara’s boasts energize his army, though the narration signals that they are headed toward death.

Discernment and sober counsel are needed in leadership and followership; the army shows reckless enthusiasm instead.