Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Brahmā’s Puṣkara Sacrifice: Ṛtvij System, Sāvitrī’s Reconciliation, Tīrtha-Catalogue, Śrāddha & Initiation Rites, and Vrata Fruits

एवमुक्तस्तदा विष्णुर्ब्रह्मणा लोककारिणा । जगाम त्वरितो भूत्वा सावित्री यत्र तिष्ठति

evamuktastadā viṣṇurbrahmaṇā lokakāriṇā | jagāma tvarito bhūtvā sāvitrī yatra tiṣṭhati

लोककल्याणकारी ब्रह्माने असे सांगितल्यावर विष्णू त्वरित निघाले आणि जिथे सावित्री होती तिथे गेले.

evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; manner-adverb (प्रकारवाचक अव्यय)
uktaḥhaving been addressed/said to
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate participle of viṣṇuḥ)
TypeVerb
Rootvac (धातु) → ukta (कृदन्त)
FormKṛdanta; past passive participle (क्त/PPP); Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agrees with viṣṇuḥ
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya; time-adverb (कालवाचक अव्यय)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karaṇa (करण) / Agent-in-instrumental (कर्तृकरणभाव)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter stem; Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
lokakāriṇāby the world-creator / maker of the worlds
lokakāriṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootloka (प्रातिपदिक) + kārin (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; Masculine; qualifying brahmaṇā
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
FormLuṅ (लुङ्, aorist), Parasmaipada; 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
tvaritaḥquick/hurried
tvaritaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Roottvarita (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate adjective of viṣṇuḥ
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyā-anuvṛtti (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्); indicates prior action/state
sāvitrīSāvitrī
sāvitrī:
Adhikaraṇa-viṣaya (स्थानविषय) (as subject of tiṣṭhati)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
yatrawhere
yatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya; relative adverb of place (देशवाचक)
tiṣṭhatistands/remains
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
FormLaṭ (लट्, present), Parasmaipada; 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)

Narrator (third-person description within the Purāṇic narration)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: evam+uktaḥ → evamuktaḥ; viṣṇuḥ+brahmaṇā → viṣṇurbrahmaṇā (visarga sandhi); bhūtvā+sāvitrī → bhūtvā sāvitrī (no change).

V
Viṣṇu
B
Brahmā
S
Sāvitrī

FAQs

It portrays Viṣṇu as the swift responder to Brahmā’s request, reinforcing his function as the preserver and divine helper within creation-era narratives.

Sāvitrī is referenced as a distinct divine figure being sought out; the verse highlights her location and narrative importance at this point in the chapter.

The verse emphasizes promptness in righteous action: when called upon for the welfare of the worlds, one should respond without delay.