Adhyaya 85

अध्यायाच्या आरंभी अंबरीष भक्तीचे स्वरूप, साधने आणि योग्य आचरण याविषयी विचारतो. गुरु भक्ती मन, वाणी आणि देह—या तिन्ही माध्यमांनी होणारी बहुरूपी साधना आहे असे सांगतात. आचरणाचे लौकिक, वैदिक आणि आध्यात्मिक असे तीन प्रकार करून, सर्व कर्मांचे उद्दिष्ट विष्णू असले की ते कर्म पवित्र होऊन अर्पणरूप बनते, असे प्रतिपादन केले आहे. पुढे साङ्ख्याला तत्त्वविचार आणि योगाला नियम, प्राणायाम, ध्यान इत्यादी शिस्त म्हणून ‘अंतर्भक्ती’ मानले आहे; त्याचे फळ भगवद्-दर्शन आणि चित्ताची एकाग्रता. त्यानंतर वैशाख (माधव) व गंगेची महिमा येते—शुक्ल सप्तमीसारख्या दुर्लभ शुभकाळी गंगास्नान, पूजन, दान, श्राद्ध आणि गंगास्मरण पापनाशक व अक्षय फलदायी ठरते. ब्राह्मणांचा सन्मान हा हरि देहधारी रूपाने उपस्थित आहे अशी भावना ठेवून साक्षात् हरिपूजाच मानली आहे.