Adhyaya 31

या अध्यायात नरक-यात्रेच्या प्रसंगासह कर्मनीती आणि धेनु-व्रताचे विधान सांगितले आहे. यमपुरीत एक राजा विचारतो—अतिशय पुण्यवान रामभक्तालाही यमाच्या नगरीजवळ का जावे लागते? धर्मराज स्पष्ट करतात की पूर्वी चरत्या गायीला अडवून तिच्या तृणभक्षणात विघ्न घातले होते; त्या सूक्ष्म पापशेषामुळे यमपुरी-सान्निध्य आले, जरी भक्तीचे सामर्थ्य मोठे असले तरी। यानंतर कथा धेनु-व्रताकडे वळते. सुमतीच्या प्रश्नावर जाबाली गोपूजा, नित्य गो-रक्षण व सेवा, स्नान-पूजन आणि विधिपूर्वक गवत-पाणी व आहार देण्याची पद्धत सांगतात. पुढे रक्षित गाय सिंहाने मारल्याने प्रायश्चित्ताचा विचार होतो. उपदेशात भेद केला आहे—जाणीवपूर्वक गोहिंसा जवळजवळ अप्रायश्चित्त्य, पण अनवधानाने झालेल्या हानीसाठी प्रायश्चित्त शक्य। अखेरीस रघुनाथाची उपासना, गोसंरक्षण आणि ब्राह्मणाला सुवर्णदान करण्याचा उपदेश दिला जातो. सुरभी/कामधेनु ऋतंभर राजाला रामभक्त पुत्राचा वर देतात आणि राजा शेवटी हरिधाम प्राप्त करतो।