Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

The Churning of the Ocean

Milk Ocean Episode: Kālakūṭa, Hari-nāma, and Alakṣmī/Jyeṣṭhā

योजपेत्प्रयतो भक्त्या प्रणवाद्यं नमोंऽतिकम् । विषभोगाग्निजं तस्य नास्ति मृत्योर्भयं तथा

yojapetprayato bhaktyā praṇavādyaṃ namoṃ'tikam | viṣabhogāgnijaṃ tasya nāsti mṛtyorbhayaṃ tathā

जो संयमी होऊन भक्तीने प्रणव (ॐ) ने आरंभ होऊन ‘नमो’ ने समाप्त होणाऱ्या या पवित्र नमस्कार-मंत्राचा जप/प्रयोग करतो, त्याला विष, सर्प व अग्नीजन्य मृत्यूचे भय राहत नाही.

योजपेत्should recite/utter (apply)
योजपेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
प्रयतःdisciplined, purified
प्रयतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषणम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रणवाद्यम्beginning with the praṇava (Oṃ)
प्रणवाद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रणव (प्रातिपदिक) + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रणवः आदिः यस्य)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Interjection/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमः-शब्दः; निपात/अव्यय (salutation particle)
अतिकम्the (mantra) ‘atikam’/ending formula
अतिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअतिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; मन्त्र/पाठविशेषः
विषभोगाग्निजम्arising from poison, enjoyment, and fire
विषभोगाग्निजम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविष (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विषभोगाग्नितः जातम्)
तस्यfor him/of him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
मृत्योःof death
मृत्योः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)

Unspecified (contextual narrator/speaker not provided in the input verse)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: योजपेत्प्रयतो = योजपेत् + प्रयतः; नमोंऽतिकम् = नमः + अतिकम् (विसर्ग-सन्धि: नमोऽ); नास्ति = न + अस्ति; मृत्योर्भयम् = मृत्योः + भयम् (विसर्ग-सन्धि: -ोः + भ-)

P
Praṇava (Oṁ)

FAQs

Devotional, disciplined repetition or undertaking of a sacred salutation-mantra that begins with Oṁ (Praṇava) and concludes with “namaḥ”.

It states freedom from fear of death caused by poison, serpents, and fire (i.e., deadly hazards associated with these).

That sincere bhakti joined with disciplined practice of a sacred mantra is portrayed as a powerful protective and faith-strengthening means against existential fear, symbolized as fear of death.