Adhyaya 3
The Narrative of Śivaśarman: Indra’s Obstacles, Menakā’s Mission, and the Triumph of Pitṛ-Devotion
पिता शिवशर्मा यांच्या हितासाठी मदत मिळविण्यास विष्णुशर्मा इंद्रलोकाकडे निघतो. तपोबलाची भीती वाटल्याने इंद्र नंदनवनात मेनकेला पाठवून त्याला अडथळा आणतो. मेनका मधुर गानाने मोह पाडू पाहते व आश्रय मागण्याचा बहाणा करते; पण विष्णुशर्मा हा इंद्राचा सापळा ओळखून नकार देतो आणि तपस्येच्या आरंभीच कामजयी होणे आवश्यक आहे असे सांगतो. पुढेही अनेक भयंकर विघ्ने उभी राहतात, परंतु ब्राह्मणाच्या तेजाने ती सर्व नष्ट होतात. क्रोधाने विष्णुशर्मा इंद्राला पदच्युत करण्याची धमकी देतो. तेव्हा सहस्राक्ष वज्रधारी इंद्र नम्र होऊन त्याच्या पितृभक्तीची स्तुती करतो, अमृत देतो आणि अचल पितृभक्तीचा वर प्रदान करतो. अमृताने शिवशर्मा स्वस्थ होतो; घरात सत्पुत्र व मातृधर्माची महती सांगितली जाते. अखेरीस गरुडारूढ भगवान विष्णु प्रकट होऊन चारही पुत्रांना वैष्णव रूप देऊन परमधामात नेतो; सोमशर्माच्या पुढील महिमेचीही घोषणा होते.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । प्रस्थितस्तेन मार्गेण प्रविष्टो गगनांतरे । स दृष्टो देवदेवेन सहस्राक्षेण धीमता
सूत म्हणाले—त्या मार्गाने निघून तो गगनाच्या विस्तारात प्रविष्ट झाला; तेव्हा देवदेव, धीमान सहस्राक्ष इंद्राने त्याला पाहिले.
Verse 2
उद्यमं तस्य वै ज्ञात्वा चक्रे विघ्नं सुराधिराट् । मेनिकांतामुवाचेदं गच्छ त्वं मम शासनात्
त्याचा दृढ उद्यम जाणून सुराधिराजाने विघ्न निर्माण केले. मग तो मेनकेला म्हणाला—“माझ्या आज्ञेने तू जा.”
Verse 3
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मोपाख्याने तृतीयोऽध्यायः
अशा रीतीने श्रीपद्मपुराणातील भूमिखण्डातील ‘शिवशर्मोपाख्यान’ हा तृतीय अध्याय समाप्त झाला।
Verse 4
तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा नायाति मे गृहम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं मेनिका प्रस्थिता त्वरात्
“तसेच कर—तुझे कल्याण असो—ज्यामुळे तो माझ्या घरी येणार नाही।” हे वचन ऐकून मेनिका त्वरित घाईने निघाली।
Verse 5
सूत उवाच । रूपौदार्यगुणोपेता सर्वालंकारभूषिता । नंदनस्य वनस्यांते दोलायां समुपस्थिता
सूत म्हणाले: रूप, औदार्य व गुणांनी युक्त, सर्व अलंकारांनी भूषित ती नंदनवनाच्या टोकाशी झुल्यावर येऊन उभी राहिली।
Verse 6
सुस्वरेण प्रगायंती गीतं वीणास्वरोपमम् । तेन दृष्टा विशालाक्षी चतुरा चारुलोचना
मधुर स्वराने गात असताना तिचे गीत वीणेच्या नादासारखे होते। त्याने तिला पाहिले—विशाल नेत्रांची, चतुर व मनोहर नेत्रांची।
Verse 7
व्यवसायं ततो ज्ञात्वा तस्या विघ्नमनुत्तमम् । इंद्रेण प्रेषिता चैषा न च भद्रकरा भवेत्
मग तिचा निश्चय जाणून (त्याने) तिचा तो अनुपम विघ्न ओळखला—ही इंद्राने पाठवलेली आहे आणि ही कल्याणकारक ठरणार नाही।
Verse 8
एवं ज्ञात्वा जगामाथ सत्वरेण द्विजोत्तमः । तया दृष्टस्तथा पृष्टः क्व यास्यसि महामते
हे जाणून तो द्विजोत्तम अतिशय त्वरेने निघून गेला. त्याला पाहून तिने विचारले— “हे महामते, आपण कुठे जात आहात?”
Verse 9
विष्णुशर्मा तदोवाच मेनिकां कामचारिणीम् । इंद्रलोकं प्रयास्यामि पितुरर्थे त्वरान्वितः
तेव्हा विष्णुशर्मा इच्छेनुसार संचार करणाऱ्या मेनिकेला म्हणाला— “पित्याच्या कार्यासाठी मी त्वरेने इंद्रलोकास जाईन.”
Verse 10
मेनिका विष्णुशर्माणं प्रत्युवाच प्रियं पुनः । कामबाणैः प्रभिन्नाहं त्वामद्य शरणं गता
मेनिकेने पुन्हा प्रेमाने विष्णुशर्माला म्हटले— “कामबाणांनी विद्ध होऊन मी आज तुझ्या शरणास आले आहे.”
Verse 11
रक्षस्व द्विजशार्दूल यदि धर्ममिहेच्छसि । यावद्धि त्वं मया दृष्टः कामाकुलितचेतसा
हे द्विजशार्दूल! जर तुला येथे धर्म अभिप्रेत असेल तर माझे रक्षण कर; कारण तुला पाहिल्यापासून माझे चित्त कामाने व्याकुळ झाले आहे.
Verse 12
कामानलेन संदग्धा तावदेव न संशयः । संभ्रांता कामसंतप्ता प्रसादसुमुखो भव
कामाग्नीने मी दग्ध झाले आहे—यात संशय नाही. कामतापाने मी व्याकुळ आहे; तू प्रसन्न होऊन सौम्यमुखी हो.
Verse 13
विष्णुशर्मोवाच । चरित्रं देवदेवस्य विदितं मे वरानने । भवत्याश्चप्रजानामिनाहंचैतादृशःशुभे
विष्णुशर्मा म्हणाला—हे वरानने! देवाधिदेवाचे पावन चरित्र मला ज्ञात आहे; पण हे शुभे, तुझा व तुझ्या संततीचा वृत्तांत मला नीटसा माहीत नाही।
Verse 14
भवत्यास्तेजसा रूपैरन्ये मुह्यंति शोभने । विश्वामित्रादयो देवि पुत्रोहं शिवशर्मणः
हे शोभने! तुझ्या तेजस्वी रूपांनी इतर लोक मोहित होतात; हे देवी, विश्वामित्रादि ऋषीही भ्रमित होतात—पण मी शिवशर्माचा पुत्र आहे।
Verse 15
योगसिद्धिं गतस्यापि तपः सिद्धस्य चाबले । कामादयो महादोषा आदावेव विनिर्जिताः
हे अबले! योगसिद्धी प्राप्त केलेल्यालाही आणि तपःसिद्ध साधकालाही कामादि महादोष आरंभीच जिंकून टाकावे लागतात।
Verse 16
अन्यं भज विशालाक्षि इंद्रलोकं व्रजाम्यहम् । एवमुक्त्वा जगामाथ त्वरितो द्विजसत्तमः
हे विशालाक्षी! दुसऱ्याचे भजन कर; मी इंद्रलोकास जातो—असे बोलून श्रेष्ठ द्विज ब्राह्मण घाईघाईने निघून गेला।
Verse 17
निष्फला मेनका जाता पृष्टा देवेन वज्रिणा । विभीषां दर्शयामास नानारूपां पुनः पुनः
वज्रधारी देव इंद्राने विचारल्यावर मेनका निष्फळ ठरली; मग तिने पुन्हा पुन्हा नानाविध भयानक रूपे दाखविली।
Verse 18
यथानलेन संदग्धास्तृणानां संचया द्विजाः । भस्मीभूता भवंत्येव तथा तास्ता विभीषिकाः
हे द्विजांनो! जसा अग्नीने जळून गेलेला कोरड्या गवताचा ढीग निश्चयाने राख होतो, तशाच त्या सर्व विभीषिका पूर्णपणे नष्ट झाल्या।
Verse 19
विप्रस्य तेजसा तस्य पितृभक्तस्य सत्तमाः । प्रलयं गतास्तु घोरास्ता दारुणा भीषिका द्विजाः
हे सत्तमांनो! पितृभक्त त्या विप्राच्या तेजाने, हे द्विजांनो, त्या घोर व दारुण भीषिका प्रलयास जाऊन लय पावल्या।
Verse 20
स विघ्नान्दर्शयामास सहस्राक्षः पुनः पुनः । तेजसाऽनाशयद्विप्रः स्वकीयेन महायशाः
सहस्राक्ष इंद्राने पुन्हा पुन्हा विघ्ने दाखविली; पण महायशस्वी त्या विप्राने आपल्या तेजाने ती नष्ट केली।
Verse 21
एवं विघ्नान्बहूंस्तस्य इंद्रस्यापि महात्मनः । नाशयामास मेधावी तपसस्तेजसापि वा
अशा रीतीने त्या मेधावीने महात्मा इंद्रानेही उभे केलेले अनेक विघ्ने आपल्या तप-तेजाने नष्ट केली।
Verse 22
नष्टेषु तेषु विघ्नेषु दारुणेषु महत्सु च । ज्ञात्वा तस्य कृतान्विघ्नान्दारुणान्भीषणाकृतीन्
ते महान् व दारुण विघ्ने नष्ट झाल्यावर (सर्वांनी) जाणले की त्या भयावह, विकराळ अडथळ्यांची रचना त्यानेच केली होती।
Verse 23
अथ क्रुद्धो महातेजा विष्णुशर्मा द्विजोत्तमः । इंद्रं प्रति महाभागो रागरक्तांतलोचनः
तेव्हा महातेजस्वी द्विजोत्तम विष्णुशर्मा क्रोधाने प्रज्वलित झाला। तो महाभाग इंद्राकडे वळला; रागाने त्याच्या नेत्रांचे कोपरे लाल झाले होते।
Verse 24
इंद्र लोकादहं चेंद्रं पातयिष्यामि नान्यथा । निजधर्मे रतस्याद्य यो विघ्नं तु समाचरेत्
‘मी इंद्रलोकातून इंद्राला खाली पाडीन—यावाचून दुसरा मार्ग नाही। कारण जो आज आपल्या निजधर्मात रत असलेल्या पुरुषाच्या कार्यात विघ्न आणतो…’
Verse 25
तस्य दंडं प्रदास्यामि यो वै हन्यात्स हन्यते । एवमन्यं करिष्यामि देवानां पालकं पुनः
‘मी त्याला दंड देईन; जो प्रहार करतो तोच प्रत्याघाताने हाणला जातो. आणि अशा रीतीने मी देवांचा पालक पुन्हा दुसऱ्याला नेमीन.’
Verse 26
एवं समुद्यतो विप्र इंद्रनाशाय सत्तमः । तावदेव समायातो देवेंद्रः पाकशासनः
अशा प्रकारे तो श्रेष्ठ विप्र इंद्रनाशासाठी उद्यत झाला. तेवढ्यातच देवेंद्र, पाकशासन इंद्र, स्वतः तेथे येऊन पोहोचला.
Verse 27
भो भो विप्र महाप्राज्ञ तपसा नियमेन च । दमेन सत्यशौचाभ्यां त्वत्समो नास्ति चापरः
‘भो भो विप्र, महाप्राज्ञ! तप, नियम, दम, सत्य आणि शौच यांमुळे तुझ्यासारखा कोणी नाही; आणि तुझ्याहून श्रेष्ठही कोणी नाही.’
Verse 28
अनया पितृभक्त्या ते जितोहं दैवतैः सह । ममापराधं त्वं सर्वं क्षंतुमर्हसि सत्तम
तुझ्या या पितृभक्तीने मी देवतांसह जिंकला गेलो आहे. हे सत्पुरुषश्रेष्ठा, माझे सर्व अपराध तू क्षमा करणे योग्य आहेस.
Verse 29
वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं च ददाम्यहम् । विष्णुशर्मा तदोवाच देवराजं तथागतम्
‘वर माग, तुझे कल्याण असो; दुर्लभही मी देईन।’ असे म्हणत आलेल्या देवराजास विष्णुशर्मा तेव्हा बोलला.
Verse 30
विप्रतेजो महेंद्रेद्रं असह्यं देवदैवतैः । पितृभक्तस्य देवेश दुःसहं सर्वथा विभो
हे देवेशा, हे विभो! ब्राह्मणाचे तेज महेंद्रादि देवांनाही असह्य आहे; तसेच पितृभक्ताचे सामर्थ्य सर्वथा दुःसह आहे.
Verse 31
तेजोभंगो न कर्त्तव्यो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । पुत्रपौत्रैः समस्तैस्तु ब्रह्मविष्णुहरान्पुनः
महात्मा ब्राह्मणांचे तेज व मान कधीही कमी करू नये. तसेच पुत्र-पौत्रांसह ब्रह्मा, विष्णु आणि हर (शिव) यांचे पुनःपुन्हा पूजन करावे.
Verse 32
नाशयंते न संदेहो यदि रुष्टा द्विजोत्तमाः । नागच्छेद्यद्भवानद्य तदा राज्यमनुत्तमम्
यात संशय नाही की श्रेष्ठ द्विज (ब्राह्मण) रुष्ट झाले तर ते नाश करतात. आपण आज गेलात नाहीत तर राज्य निश्चयच अनुत्तम (अत्युत्तम व सुरक्षित) राहील.
Verse 33
आत्मतपः प्रभावेण अन्यस्मै त्वं महात्मने । दातुकामस्तु संजातो रोषपूर्णेन चक्षुषा
स्वत:च्या तपाच्या प्रभावाने तू दुसऱ्या महात्म्यास हे द्यावयास उद्युक्त झालास; तरीही तुझे नेत्र रोषाने भरलेले आहेत.
Verse 34
भवानद्य समायातो वरं दातुमिहेच्छसि । अमृतं देहि देवेंद्र पितृभक्तिं तथाचलाम्
आज आपण येथे येऊन वर देण्याची इच्छा करता. हे देवेंद्र! मला अमृत (अमरत्व) द्या आणि पितरांप्रती अचल भक्तीही द्या.
Verse 35
एवंविधं वरं देहि यदि तुष्टोसि शत्रुहन् । एवं ददामि पुण्यं ते वरं चामृतसंयुतम्
“हे शत्रुहन्, आपण प्रसन्न असाल तर असा वर द्या.” असे म्हटल्यावर त्याने अमृतसम फलयुक्त असा पुण्यवर प्रदान केला.
Verse 36
एवमाभाष्य तं विप्रममृतं दत्तवान्स्वयम् । सकुंभं दत्तवांस्तस्मै प्रीयमाणेन चात्मना
असे त्या विप्राला सांगून त्याने स्वतः अमृत दिले; आणि प्रसन्न अंतःकरणाने त्याला कुंभासहित तेही प्रदान केले.
Verse 37
अचला ते भवेद्विप्र भक्तिः पितरि सर्वदा । एवमाभाष्य तं विप्रं विसृज्य च सहस्रदृक्
“हे विप्र, तुझी पितृभक्ती सदैव अचल राहो.” असे म्हणून सहस्रदृक् (इंद्र) ने त्या विप्राला निरोप दिला व प्रस्थान केले.
Verse 38
प्रसन्नोभूच्च तद्दृष्ट्वा विप्रतेजः सुदुःसहम् । विष्णुशर्मा ततो गत्वा पितरं वाक्यमब्रवीत्
त्या ब्राह्मणाच्या असह्य तेजाचे दर्शन होताच तो प्रसन्न झाला. मग विष्णुशर्मा पित्याजवळ जाऊन हे वचन बोलला.
Verse 39
तात इंद्रात्समानीतममृतं व्याधिनाशनम् । अनेनापि महाभाग नीरुजो भव सर्वदा
तात, इंद्राकडून आणलेले हे अमृत व्याधिनाशक आहे. महाभागा, याने तू सदैव निरोगी राहा.
Verse 40
अमृतेन त्वमद्यैव परां तृप्तिमवाप्नुहि । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा शिवशर्मा सुतस्य हि
“या अमृताने तू आजच परम तृप्ती प्राप्त कर.” पुत्राविषयी उच्चारलेले हे महान वचन ऐकून शिवशर्मा…
Verse 41
सुतान्सर्वान्समाहूय प्रीयमाणेन चेतसा । पितृभक्ताः सुता यूयं मद्वाक्यपरिपालकाः
स्नेहाने भरलेल्या मनाने त्याने सर्व पुत्रांना बोलावून म्हटले—“पुत्रांनो, तुम्ही पितृभक्त आहात आणि माझ्या वचनाचे पालन करणारे आहात.”
Verse 42
वरं वृणुध्वं सुप्रीताः पुत्रका दुर्लभं भुवि । एवमाभाषितं तस्य शुश्रुवुः सर्वसंमताः
“प्रिय पुत्रांनो, अत्यंत प्रसन्न होऊन पृथ्वीवर जे दुर्लभ आहे असा वर मागा.” असे सांगितल्यावर ते सर्व एकमताने ऐकू लागले.
Verse 43
ते सर्वे तु समालोच्य पितरं प्रत्यथाब्रुवन् । अस्माकं जीवताम्माता गता या यममंदिरम्
ते सर्वे परस्पर विचार करून पित्याला म्हणाले— “आम्ही जिवंत असतानाच आमची माता यममंदिरास गेली आहे।”
Verse 44
नीरुजा भवनाद्देवी प्रसादात्तव सुव्रता । भवान्पिता इयं माता जन्मजन्मांतरे पितः
हे देवी! तुझ्या प्रसादाने ती सुव्रता गृहात निरोगी झाली आहे. तू तिचा पिता आहेस आणि ही तिची माता; जन्मोजन्मीही तूच तिचा पिता आहेस.
Verse 45
वयं सुता भवेमेति सर्वे पुण्यकृतस्तथा । शिवशर्मोवाच । अद्यैवापि मृता माता भवतां पुत्रवत्सला
“आम्ही सर्व तिचे पुत्र व्हावे”— असे सर्व पुण्यकर्मी म्हणाले. शिवशर्मा म्हणाले— “आजच तुमची पुत्रवत्सला माता मरण पावली आहे।”
Verse 46
जीवमाना सुहृष्टा सा एष्यते नात्र संशयः । एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा शिवशर्मणा
“ती जिवंत आहे; आनंदाने परत येईल— यात संशय नाही।” ऋषी शिवशर्मांनी असे शुभ वचन उच्चारले तेव्हा…
Verse 47
तेषां माता समायाता प्रहृष्टा वाक्यमब्रवीत् । एतदर्थं समुत्पन्नं सुवीर्यं तनयं सुतम्
त्यांची माता आनंदित होऊन तेथे आली व म्हणाली— “याच हेतूसाठी माझा हा पुत्र सुवीर्य जन्माला आला आहे, बाळा।”
Verse 48
नराः सत्पुत्रमिच्छंति कुलवंशप्रभावकम् । स्त्रियो लोके महाभागाः सुपुण्याः पुण्यवत्सलाः
पुरुष कुल-वंशाची कीर्ती वाढविणारा सत्पुत्र इच्छितात. या लोकी स्त्रिया महाभाग्यवती, अतिपुण्यवती व धर्म-पुण्यावर प्रेम करणाऱ्या असतात.
Verse 49
सुतमिच्छंति सर्वत्र पुण्यांगं पुण्यसाधकम् । कुक्षिं यस्या गतो गर्भः सुपुण्यः परिवर्त्तते
सर्वत्र लोक असे पुत्र इच्छितात की ज्याचे अंग-अंग पुण्यमय असून तो पुण्यसाधन ठरो. जिच्या कुक्षीत असा गर्भ जातो ती कुक्षी अत्यंत शुभ व पुण्यमयी होते.
Verse 50
पुण्यान्पुत्रान्प्रसूयेत सा नारी पुण्यभागिनी । कुलाचारं कुलाधारं पितृमातृप्रतारकम्
जी नारी पुण्यवान पुत्रांना जन्म देते तीच पुण्यभागिनी—असे पुत्र जे कुलाचार राखतात, वंशाचा आधार होतात आणि पितृ-मातृचा उद्धार करतात.
Verse 51
विना पुण्यैः कथं नारी संप्राप्नोति सुतोत्तमम् । न जाने कीदृशैः पुण्यैरेष भर्ता सुपुण्यभाक्
पुण्यांशिवाय नारीला असा उत्तम पुत्र कसा मिळेल? माझे हे पती कोणत्या पुण्यांनी इतके पुण्यसमृद्ध झाले, ते मला कळत नाही.
Verse 52
संजातो धर्मवीर्योपि धर्मात्मा धर्मवत्सलः । यस्य वीर्यान्मया प्राप्ता यूयं पुत्रास्ततोधिकाः
तो धर्मवीर्ययुक्त, धर्मात्मा व धर्मवत्सल असा जन्मला. ज्याच्या तेजामुळे मला तुम्ही पुत्ररूपाने प्राप्त झालात; आणि तुम्ही तर त्याहूनही अधिक श्रेष्ठ आहात.
Verse 53
एवं पुण्यप्रभावोयं भवंतः पुण्यवत्सलाः । मम पुत्रास्तु संजाताः पितृभक्तिपरायणाः
असा आहे या पुण्याचा प्रभाव. तुम्ही सर्व पुण्य‑धर्माचे प्रेमी आहात; आणि माझे पुत्र पितृभक्तीत परायण होऊन जन्मले आहेत.
Verse 54
अहो लोकेषु पुण्यैश्च सुपुत्रः परिलभ्यते । एकैकशोधिकाः पंच मया प्राप्ता महाशयाः
अहो! या लोकी पुण्याच्या बळावरच सुपुत्र मिळतो. मला पाच महाशय पुत्र लाभले—प्रत्येकजण आपापल्या परीने शुद्धी करणारा.
Verse 55
यज्वानः पुण्यशीलाश्च तपस्तेजः पराक्रमाः । एवं संवर्धितास्ते तु तया मात्रा पुनः पुनः
ते यज्ञ करणारे, पुण्यशील, तपस्येच्या तेजाने व पराक्रमाने युक्त होते; आणि त्या मातेनं त्यांना पुन्हा पुन्हा पोसून वाढवलं.
Verse 56
हर्षेण महताविष्टाः प्रणेमुर्मातरं सुताः । पुत्रा ऊचुः । सुपुण्यैः प्राप्यते माता सन्माता सुपिता किल
महान आनंदाने भरून जाऊन पुत्रांनी मातेला प्रणाम केला. पुत्र म्हणाले—अतिपुण्यानेच माता मिळते; खरोखर सत् माता व सत् पिता पुण्यकर्मानेच प्राप्त होतात.
Verse 57
भवती पुण्यकृन्माता नो भाग्यैस्तु प्रवर्तिता । यस्या गर्भोदरं प्राप्य सुपुण्यैश्च प्रवर्द्धिताः
आपण पुण्यकर्म करणारी माता आहात; केवळ भाग्याच्या जोरावर चालणारी नाही. अशा मातेच्या गर्भात येऊन आम्ही महापुण्याने पोसले जाऊन फुललो‑फावलो आहोत.
Verse 58
जन्मजन्मनि त्वं माता पिता चैव भविष्यथः । पितोवाच । शृणुध्वं मामकाः पुत्राः सुवरं पुण्यदायकम्
जन्मोजन्मी तू निश्चयच माता व पिता होशील. पिता म्हणाले—हे माझ्या पुत्रांनो, माझे हे उत्तम, पुण्यदायक वचन ऐका.
Verse 59
मयि तुष्टे सुता भोगा ननु भुंजंतु चाक्षयान् । पुत्रा ऊचुः । यदि तात प्रसन्नोसि वरं दातुमिहेच्छसि
तुम्ही माझ्यावर तुष्ट असाल तर पुत्रांनी निश्चयच अक्षय भोग भोगावेत. पुत्र म्हणाले—हे तात, तुम्ही प्रसन्न असाल आणि येथे वर द्यावयास इच्छित असाल तर…
Verse 60
अस्मान्प्रेषय गोलोकं वैष्णवं दाहवर्जितम् । पितोवाच । गच्छध्वं वैष्णवं लोकं यूयं विगतकल्मषाः
आम्हाला दाहवर्जित वैष्णव गोलोकात पाठवा. पिता म्हणाले—तुम्ही वैष्णव लोकात जा; तुम्ही आता कल्मषरहित झाला आहात.
Verse 61
मत्प्रसादात्तपोभिश्च पितृभक्त्यानया स्वया । एवमुक्ते तु तेनापि सुवाक्ये ऋषिणा ततः
माझ्या प्रसादाने, तुमच्या तपाने आणि तुमच्या या पितृभक्तीने—असे म्हटल्यावर, त्या ऋषींनीही मग उत्तम वचन उच्चारले.
Verse 62
शंखचक्रगदापाणिर्गरुडारूढ आगतः । सपुत्रं शिवशर्माणमित्युवाच पुनः पुनः
शंख, चक्र व गदा धारण करून गरुडावर आरूढ प्रभू आले; आणि पुत्रासह शिवशर्माला पुन्हा पुन्हा असे म्हणाले.
Verse 63
सपुत्रेण त्वयाद्यैव जितो भक्त्यास्मि वै द्विज । पुत्रैः सार्द्धं समागच्छ चतुर्भिः पुण्यकारिभिः
हे द्विज! आज तू पुत्रासह भक्तीने मला खरोखर जिंकले आहेस. चारही पुण्यकर्म करणाऱ्या पुत्रांसह येथे ये.
Verse 64
अनया भार्यया सार्द्धं पुण्यया पतिकाम्यया । शिवशर्मोवाच । अमी गच्छंतु पुत्रा मे वैष्णवं लोकमुत्तमम्
या पुण्यवती पतिव्रता भार्येसह शिवशर्मा म्हणाला—“माझे हे पुत्र वैष्णवांचा उत्तम लोक प्राप्त करो.”
Verse 65
कंचित्कालं तु नेष्यामि भूमौ वै भार्यया सह । अनेनापि सुपुत्रेण अंत्येन सोमशर्मणा
काही काळ मी पत्नीसमवेत पृथ्वीवरच राहीन; आणि या श्रेष्ठ पुत्रासह—कनिष्ठ सोमशर्मासहही.
Verse 66
एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा सत्यभाषिणा । तानुवाचाथ देवेशः सुपुत्राञ्छिवशर्मणः
सत्यवचनी ऋषींनी असे शुभ वचन उच्चारताच देवेशाने शिवशर्माच्या त्या श्रेष्ठ पुत्रांना संबोधून म्हटले.
Verse 67
गच्छंतु मोक्षदं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । एवमुक्ते ततो विप्राश्चत्वारः सत्यचेतसः
“दाह व प्रलय यांपासून रहित, मोक्ष देणाऱ्या लोकास ते जावोत.” असे म्हटल्यावर सत्यनिष्ठ चारही विप्र (निघाले).
Verse 68
विष्णुरूपधराः सर्वे बभूवुस्तत्क्षणादपि । इंद्रनीलसमावर्णैः शंखचक्रगदाधराः
त्याच क्षणी ते सर्व विष्णुरूप झाले—इंद्रनीलासारखे श्यामवर्ण, शंख-चक्र-गदा धारण करणारे।
Verse 69
सर्वाभरणसौभाग्या विष्णुरूपा महौजसः । हारकंकणशोभाढ्या रत्नमालाभिशोभिताः
ते सर्व आभरणांनी सौभाग्यशाली, विष्णुरूप व महातेजस्वी होते; हार-कंकणांनी शोभित, रत्नमाळांनी अलंकृत होऊन तेजस्वी दिसत होते।
Verse 70
सूर्यतेजःप्रतीकाशास्तेजोज्वालाभिरावृताः । प्रविष्टा वैष्णवं कायं पश्यतः शिवशर्मणः
सूर्यतेजासारखे दीप्त, तेजाच्या ज्वाळांनी आवृत होऊन, शिवशर्मा पाहत असतानाच ते वैष्णव देहात प्रविष्ट झाले।
Verse 71
दीपं दीपा यथा यांति तद्वल्लीना महामते । गतास्ते वैष्णवं धाम पितृभक्त्या द्विजोत्तमाः
हे महामते! जसा एका दिव्याची ज्योत दुसऱ्या दिव्यात जाते, तसा ते द्विजोत्तम पितृभक्तीने वैष्णव परम धामास गेले।
Verse 72
प्रभावं तु प्रवक्ष्यामि सुसत्यं सोमशर्मणः
आता मी सोमशर्म्याचा सुसत्य व अद्भुत प्रभाव सांगतो।