The Greatness of Kāśī (Avimukta): Pilgrimage Calendar, Yātrā-Dharma, and the Network of Śiva-Liṅgas
संस्थिता त्रिस्रोतिका च अविमुक्तेति पुण्यदा । मत्स्योदरी तु ॐकारे पुण्यदा सर्वदैव हि ॥ ३१ ॥
saṃsthitā trisrotikā ca avimukteti puṇyadā | matsyodarī tu oṃkāre puṇyadā sarvadaiva hi || 31 ||
ही पवित्र धारा ‘संस्थिता’, ‘त्रिस्रोतिका’ आणि ‘अविमुक्ता’ अशी ओळखली जाते—सर्वच पुण्यदायिनी. आणि ॐकार-तीर्थी ती ‘मत्स्योदरी’ या नावाने सदैव पुण्य देणारी आहे॥
Narada (in dialogue tradition with Sanatkumara, narrating/receiving tirtha-mahatmya)
Vrata: none
Primary Rasa: adbhuta (wonder)
Secondary Rasa: bhakti (devotion)
It teaches that a single sacred tirtha can be known by multiple traditional names, and that remembering/approaching it through these recognized designations is itself merit-giving (puṇyadā), especially in renowned kṣetras like Avimukta and Oṃkāra.
By emphasizing holy names and holy places connected with divine presence (Avimukta, Oṃkāra), it supports bhakti through nāma-smaraṇa and tīrtha-yātrā—devotional remembrance, pilgrimage, and reverent approach as continual sources of spiritual uplift.
It primarily reflects Nirukta/etymological tradition and Purāṇic anukrama-style naming: preserving authoritative place-names (saṃjñā) used in ritual contexts such as tīrtha-snān, saṅkalpa, and pilgrimage recitations.