Adhyaya 46 — Cosmic Dissolution, the Emergence of Brahma, and the Measures of Time (Yugas, Manvantaras, and Brahma’s Day)
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे ब्रह्मोत्पतिर् नाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः ।
श्रीमन्महर्षिवेदव्यासप्रणीतं श्रीमार्कण्डेयपुराणम् । (द्वितीयो भागः)
षट्चत्वारिंशोऽध्यायः ।
क्रौष्टुकिरुवाच भगवन्स्त्वण्डसम्भूतिर्यथावत् कथिता मम ।
ब्रह्माण्डे ब्रह्मणो जन्म तथा चोक्तं महात्मनः ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe brahmotpatir nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ | śrīmanmaharṣivedavyāsapraṇītaṃ śrīmārkaṇḍeyapurāṇam | (dvitīyo bhāgaḥ) ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ | krauṣṭukir uvāca bhagavaṃs tv aṇḍasambhūtir yathāvat kathitā mama | brahmāṇḍe brahmaṇo janma tathā coktaṃ mahātmanaḥ
अशा प्रकारे श्रीमार्कण्डेयपुराणातील ‘ब्रह्माची उत्पत्ती’ नावाचा पंचेचाळीसावा अध्याय (द्वितीय भाग) समाप्त झाला. सेहेचाळीसावा अध्याय. क्रौष्टुकी म्हणाला— हे भगवन्, ब्रह्मांडाची उत्पत्ती मला योग्य रीतीने समजावली; तसेच हे महात्मन्, ब्रह्मांडाच्या आत ब्रह्म्याचा जन्मही.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The Purāṇic method is dialogic: careful listening (śravaṇa) culminates in precise restatement and further inquiry—modeling disciplined learning.
This is a transition marker after Sarga (creation) exposition; it introduces continued cosmological narration rather than manvantara/vaṃśa material.
Colophons and frame-questions signal ‘adhikāra’ (readiness): the listener has assimilated one layer and is prepared to proceed deeper into causal explanations.