Shloka 1
Adhyaya 12 — The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितृपुत्रसंवादो नाम एकादशोऽध्यायः ।
द्वादशोऽध्यायः ।
पितोवाच— साधु वत्स! त्वयाख्यातं संसारगहनं परम् ।
ज्ञानप्रदानसम्भूतं समाश्रित्य महाफलम् ॥
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe pitṛ-putra-saṁvādo nāma ekādaśo ’dhyāyaḥ | dvādaśo ’dhyāyaḥ | pitovāca— sādhu vatsa tvayākhyātaṁ saṁsāra-gahanaṁ param | jñāna-pradāna-sambhūtaṁ samāśritya mahā-phalam ||
अशा प्रकारे श्रीमार्कण्डेयपुराणातील ‘पिता-पुत्रसंवाद’ नावाचा अकरावा अध्याय समाप्त झाला. आता बारावा अध्याय आरंभ होतो. पिता म्हणाले— “साधु, साधु, प्रिय पुत्रा! तू संसाराच्या गहन अरण्याचे वर्णन केलेस; ज्ञानदानातून उत्पन्न होणाऱ्या महान फलाचा आश्रय घेऊन…”
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The father validates the son’s analysis of saṃsāra and elevates jñāna (knowledge) as yielding ‘great fruit,’ setting the tone for practical moral instruction through vivid consequence (naraka descriptions).
A framing transition in a didactic saṃvāda; functionally supports dharma instruction and moral psychology rather than the five formal Purāṇic characteristics.
The chapter break marks a pedagogical shift: from general existential diagnosis (saṃsāra-gahana) to concrete visualization (narakas) to deepen dispassion and ethical clarity.