Shloka 17

Droṇācārya’s Assessment of the Pāṇḍavas: Nīti, Kāla, and Intelligence (विराटपर्व, अध्याय २६)

Devanagari script

अत्यन्तं वा निगूढास्ते पारं चोर्मिमतो गता: । व्यालैश्वापि महारण्ये भक्षिता: शूरमानिन:,'या तो वे अधिक गुप्त स्थानमें छिपे हैं या समुद्रके उस पार चले गये हैं। यह भी सम्भव है कि अपनेको शूरवीर माननेवाले इन पाण्डवोंको उस महान्‌ वनमें अजगर निगल गये हों

Transliteration

atyantaṃ vā nigūḍhās te pāraṃ cormimato gatāḥ | vyālaiś cāpi mahāraṇye bhakṣitāḥ śūramāninaḥ ||

Translation

किंवा ते अत्यंत गुप्त ठिकाणी लपले आहेत, किंवा लाटांनी भरलेल्या समुद्राच्या पलीकडे गेले आहेत. तसेच, स्वतःला शूर मानणारे ते पांडव त्या महान अरण्यात अजगरांनी गिळले असावेत, हेही शक्य आहे।

Word by Word

अत्यन्तम्excessively, very much

वाor

निगूढाःhidden, concealed

तेthey (those)

पारम्the far shore, the other side

चand

ऊर्मिमतःof the wave-filled (sea)

गताःgone, having gone

व्यालैःby serpents/wild beasts

अपिalso, even

महारण्येin the great forest

भक्षिताःdevoured, eaten

शूरमानिनःthinking themselves heroes, proud of valor

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Pāṇḍavas

mahāraṇya (great forest)

ūrmimat (the sea/ocean)

vyāla (serpents/wild creatures)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes