Shloka 48
Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve
Gandharva Encounter
सह राजर्षिश्रि: सर्वे: स्तुवानो वृषकेतनम् । राजन! वायु और अग्नि चँवर लेकर दोनों ओर खड़े थे। तेजस्वी इन्द्र समस्त राजर्षियोंके साथ भगवान् वृषभध्वजकी स्तुति करते हुए उनके पीछे-पीछे जा रहे थे || ४७ * गौरी विद्याथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्नया,गौरी, विद्या, गान्धारी, केशिनी, मित्रा और सावित्री--ये सब पार्वतीदेवीके पीछे-पीछे चल रही थीं। विद्वानोंद्वारा प्रकाशित सम्पूर्ण विद्याएँ भी उन्हींके साथ थीं
saha rājarṣiśrīḥ sarvaiḥ stuvāno vṛṣaketanam | rājan vāyur agniś ca cāmaraṃ gṛhītvā ubhayato 'tiṣṭhatām | tejasvī indraḥ samastair rājarṣibhiḥ saha bhagavantaṃ vṛṣabhadhvajaṃ stuvan paścāt paścād anuyayau ||
gaurī vidyā ca gāndhārī keśinī mitrā sāvitrī ca—etāḥ sarvāḥ pārvatīdevyāḥ paścāt paścād anuyayuḥ | vidvadbhiḥ prakāśitāḥ samastā vidyā api tayaiva saha āsan ||
मार्कंडेय म्हणाले—राजन्! सर्व राजर्षी वृषभध्वज (वृषकेतु) प्रभूची स्तुती करीत चालले होते; वायू व अग्नी दोन्ही बाजूंनी चामर घेऊन सेवेत उभे होते। तेजस्वी इंद्रही स्तुतीत तत्पर होऊन त्यांच्या पाठीमागे चालला होता। पार्वतीच्या मागे गौरी, विद्या, गांधारी, केशिनी, मित्रा आणि सावित्री चालत होत्या; आणि विद्वानांनी प्रकट केलेल्या सर्व विद्याही तिच्याबरोबरच पुढे सरकत होत्या।
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes reverent devotion to the divine (Śiva and Pārvatī) and portrays knowledge itself as something that naturally accompanies the Goddess—suggesting that humility, praise, and right worship align one with both spiritual power and true learning.
Markandeya describes a divine procession: Vāyu and Agni stand as attendants with fly-whisks, Indra and the royal sages follow behind praising Śiva (the bull-bannered Lord), and behind Pārvatī walk named feminine figures along with all branches of learning personified.