Shloka 127
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
नाभूमिदो भूमिमश्राति राजन् नायानदो यानमारुह्य याति । यान् यान् कामानू ब्राह्मुणे भ्यो ददाति तांसतान् कामान् जायमान: स भुड्क्ते,राजन्! जिसने भूमिदान नहीं किया है, वह परलोकमें पृथ्वीका उपभोग नहीं कर सकता। जिसने सवारीका दान नहीं किया है, वह सवारीपर चढ़कर नहीं जा सकता। इस जन्ममें मनुष्य जिन-जिन पदार्थोका ब्राह्मणोंको दान करता है, भावी जन्ममें वह उन-उन पदार्थोंकी उपभोगके लिये पाता है
nābhūmido bhūmim aśnāti rājan nāyānado yānam āruhya yāti | yān yān kāmān brāhmaṇebhyo dadāti tāṃs tān kāmān jāyamānaḥ sa bhuṅkte rājan |
मार्कण्डेय म्हणाले— राजन्! ज्याने भूमिदान केले नाही, तो परलोकात पृथ्वीचा उपभोग घेऊ शकत नाही; आणि ज्याने वाहनदान केले नाही, तो तेथे वाहनावर आरूढ होऊन जाऊ शकत नाही. या जन्मी मनुष्य ब्राह्मणांना ज्या-ज्या काम्य वस्तू दान करतो, पुढील जन्मी तो त्या-त्या भोगांचा उपभोग घेतो॥
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Charity (especially gifts to Brahmins) is presented as a direct cause of corresponding enjoyments in future states: giving land leads to enjoying the earth, giving vehicles leads to conveyance, and gifts of desired goods return as future enjoyments through karma and rebirth.
Mārkaṇḍeya addresses a king and explains the fruit of dāna: specific forms of giving determine the kind of comfort and access one gains in the afterlife and in future births, reinforcing a dharma-based economy of merit.