Shloka 48
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
Devanagari script
तस्माद् दुःखाभिसंतप्तं यज्ञविघ्नाच्च मोहितम् | हयस्यानयनात् पौत्र नरकान्मां समुद्धर,अतः पौत्र! यज्ञमें विघ्न पड़ जानेसे मैं मोहित और दु:खसे संतप्त हूँ। तुम अश्वको ले आकर नरकसे मेरा उद्धार करो
Transliteration
tasmād duḥkhābhisantaṁptaṁ yajñavighnāc ca mohitam | hayasyānayanāt pautra narakān māṁ samuddhara ataḥ pautra |
Translation
म्हणून, हे पौत्रा! यज्ञात विघ्न पडल्यामुळे मी मोहग्रस्त व दुःखाने दग्ध झालो आहे. तू यज्ञाचा अश्व परत आण; तो मिळवून मला नरकातून उद्धर—यज्ञाची प्रतिष्ठा कर आणि माझी कीर्ती व धर्मगती वाचव।
Word by Word
तस्मात्therefore/from that reason
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
दुःखाभिसंतप्तम्afflicted/tormented by sorrow
दुःखाभिसंतप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुःखाभिसंतप्त
FormMasculine, Accusative, Singular
यज्ञविघ्नात्from the obstruction of the sacrifice
यज्ञविघ्नात्:
Apadana
TypeNoun
Rootयज्ञविघ्न
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मोहितम्deluded/confused
मोहितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमोहित
FormMasculine, Accusative, Singular
हयस्यानयनात्by/from (the act of) bringing the horse
हयस्यानयनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहय-आनयन
FormNeuter, Ablative, Singular
पौत्रO grandson
पौत्र:
Sampradana
TypeNoun
Rootपौत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
नरकात्from hell
नरकात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Ablative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
समुद्धरlift out/rescue
समुद्धर:
TypeVerb
Rootउद्-√हृ
FormImperative, Second, Singular
Speaker
सगर उवाच
Characters & Entities
S
SagaraP
pautra (grandson)Y
yajña (sacrifice)A
aśva/haya (sacrificial horse)N
naraka (hell)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes