Shloka 20
विन्ध्यवृद्धिनिवारणम् — The Restraint of the Vindhya
Agastya’s Injunction
इन्द्र आदि सब देवताओंने मिलकर भयसे मुक्त होनेके लिये मन्त्रणा की। फिर वे समस्त देवता सबको शरण देनेवाले, शरणागतवत्सल, अजन्मा एवं सर्वव्यापी, अपराजित वैकुण्ठनाथ भगवान् नारायणदेवकी शरणमें गये और नमस्कार करके उन मधुसूदनसे बोले -- || त्वं नः स्रष्टा च भर्ता च हर्ता च जगत: प्रभो । त्वया सृष्टमिदं विश्वं यच्चेड़ं यच्च नेड़ति
tvaṁ naḥ sraṣṭā ca bhartā ca hartā ca jagataḥ prabho | tvayā sṛṣṭam idaṁ viśvaṁ yac ceḍaṁ yac ca neḍati ||
इंद्रादी सर्व देव भयमुक्तीसाठी परस्पर सल्लामसलत करू लागले. मग सर्वांना आश्रय देणारे, शरणागतवत्सल, अजन्मा, सर्वव्यापी, अपराजित वैकुंठनाथ भगवान नारायण यांच्या शरणास ते गेले. मधुसूदनास नमस्कार करून ते म्हणाले— “प्रभो! आपणच आमचे स्रष्टा, पालनकर्ता आणि जगाचा संहारकर्ता आहात. हे संपूर्ण विश्व—चर आणि अचर—आपल्याच द्वारे सृष्टीत झाले आहे.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse affirms Nārāyaṇa as the supreme ground of reality: the one who creates, sustains, and withdraws the cosmos, encompassing both moving and unmoving beings. Ethically, it models śaraṇāgati—turning to the highest refuge when fear and disorder arise.
Indra and the other gods, troubled by fear, deliberate and then approach Nārāyaṇa for protection. They praise him with a theological confession of his cosmic sovereignty before presenting their request.