Shloka 3
हिरण्यपुरवर्णनम्
Description of Hiraṇyapura and the Nivātakavacas
Devanagari script
अत्रासुरोडग्नि: सततं दीप्यते वारिभोजन: । व्यापारेण धृतात्मानं निबद्धं समबुध्यत
Translation
येथे जलालाच आहार करणारी आसुरी अग्नी सतत प्रज्वलित असते. तिला यत्नपूर्वक मर्यादेत बांधून ठेवले आहे; ती स्वतःला देवांनी नियंत्रित केलेले समजते, म्हणून ती सर्वत्र पसरू शकत नाही.
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
असुर-उदग्निःthe asura-like submarine fire
असुर-उदग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootउदग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
सततम्constantly
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
दीप्यतेblazes, shines
दीप्यते:
TypeVerb
Rootदीप्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
वारि-भोजनःhaving water as food (water-eating)
वारि-भोजनः:
TypeAdjective
Rootभोजन
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यापारेणby effort, by exertion
व्यापारेण:
Karana
TypeNoun
Rootव्यापार
FormMasculine, Instrumental, Singular
धृत-आत्मानम्self-restrained, controlled in spirit
धृत-आत्मानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृतात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
निबद्धम्bound, restrained, confined
निबद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिबद्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
समबुध्यतunderstood, realized
समबुध्यत:
TypeVerb
Rootसम् + बुध्
FormImperfect, Parasmaipada, Third, Singular
Speaker
नारद उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes