Shloka 36
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
Devanagari script
यात्वा चाहं कुरून् सर्वान् युष्मदर्थमहापयन् । यतिष्ये प्रशमं कर्तु लक्षयिष्ये च चेष्टितम्
Translation
तेथे जाऊन तुमच्या हितसिद्धीत किंचितही त्रुटी होऊ न देता मी सर्व कौरवांशी संधि घडविण्यास प्रयत्न करीन आणि त्यांच्या चेष्टांवर लक्ष ठेवीन।
Word by Word
यात्वाhaving gone
यात्वा:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Formcommon, nominative, singular
कुरून्the Kurus
कुरून्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरु
Formmasculine, accusative, plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
युष्मदर्थम्for your sake / your interest
युष्मदर्थम्:
TypeNoun
Rootयुष्मद्-अर्थ
Formmasculine, accusative, singular
आपयन्securing / obtaining
आपयन्:
Karta
TypeVerb
Rootआप् (प्राप्तौ)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), masculine, nominative, singular
यतिष्येI will strive
यतिष्ये:
TypeVerb
Rootयत् (प्रयत्ने)
Formlṛṭ (simple future), first, singular, ātmanepada
प्रशमम्pacification / peace
प्रशमम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रशम
Formmasculine, accusative, singular
कर्तुम्to do / to make
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
Formतुमुन् (infinitive)
लक्षयिष्येI will observe / notice
लक्षयिष्ये:
TypeVerb
Rootलक्ष् (दर्शने/लक्षणे)
Formlṛṭ (simple future), first, singular, ātmanepada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
चेष्टितम्conduct / actions
चेष्टितम्:
Karma
TypeNoun
Rootचेष्टित
Formneuter, accusative, singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes