Shloka 12

Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry and Sañjaya’s Etymologies of Kṛṣṇa’s Names

Puruṣottama-nāma-nirvacana

Devanagari script

जानात्येष हृषीकेशं पुराणं यच्च वै परम्‌ । शुश्रूषमाणमेकाग्रं मोक्ष्यते महतो भयात्‌,यह संजय पुराणपुरुष भगवान्‌ श्रीकृष्णको जानता है और उनका जो परमतत्त्व है, वह भी इसे ज्ञात है। यदि तुम एकाग्रचित्त होकर इसकी बातें सुनोगे तो यह तुम्हें महान्‌ भयसे मुक्त कर देगा

Translation

हा संजय पुराणपुरुष भगवान् हृषीकेश श्रीकृष्णांना ओळखतो आणि त्यांचे परम तत्त्वही जाणतो. तू एकाग्रचित्ताने त्याचे बोल ऐकशील, तर तो तुला महान भयापासून मुक्त करील.

Word by Word

जानातिknows

एषःthis (person)

हृषीकेशम्Hrishikesha (Krishna)

पुराणम्ancient, primeval

यत्which/that (thing)

चand

वैindeed

परम्supreme

शुश्रूषमाणम्eagerly listening/attending

एकाग्रम्single-pointed, concentrated

मोक्ष्यतेwill be released

महतःfrom great

भयात्from fear

सञ्जयO Sanjaya

Speaker

व्यास उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes