Shloka 27
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
प्रियाप्रिये सुखदु:खे च राजन् निन्दाप्रशंसे च भजन्त एव । परस्त्वेनं गर्हयते5पराधे प्रशंसते साधुवृत्तं तमेव,राजन्! इस जगतमें प्रिय-अप्रिय, सुख-दुःख, निन्दा-प्रशंसा--ये मनुष्यको प्राप्त होते ही रहते हैं। इसीलिये लोग अपराध करनेपर अपराधीकी निन्दा करते हैं और जिसका बर्ताव उत्तम होता है, उस साधु पुरुषकी ही प्रशंसा करते हैं
sañjaya uvāca |
priyāpriye sukhaduḥkhe ca rājan nindāpraśaṃse ca bhajanta eva |
paras tv enaṃ garhayate 'parādhe praśaṃsate sādhuvṛttaṃ tam eva, rājan ||
संजय म्हणाला—राजन्, या जगात प्रिय-अप्रिय, सुख-दुःख तसेच निंदा-प्रशंसा—हे सर्व मनुष्याला अपरिहार्यपणे भोगावेच लागते. म्हणून अपराध केल्यास लोक अपराध्याची निंदा करतात आणि ज्याचे आचरण श्रेष्ठ आहे त्या साधुपुरुषाचीच प्रशंसा करतात, राजन्.
संजय उवाच
Educational Q&A
Human life naturally includes opposites—pleasant/unpleasant, joy/sorrow, blame/praise. Society responds accordingly: wrongdoing attracts censure, while good conduct earns praise; thus one should choose virtuous behavior (sādhu-vṛtti) knowing outcomes follow actions.
Sañjaya addresses King Dhṛtarāṣṭra, offering a reflective, ethical observation about how people inevitably experience life’s dualities and how public judgment follows conduct—rebuking offenders and commending the virtuous.