Shloka 8
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
Devanagari script
अशिष्टवदमर्याद: पापै: सह दुरात्मवान् | सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्गबच:,मर्यादाका उल्लंघन करनेवाला वह मूढ़ दुरात्मा अशिष्ट पुरुषकी भाँति हितैषी सुहृदोंकी आज्ञाको ठुकराकर अपने पापी साथियोंके साथ सभासे बाहर निकल गया है
Transliteration
aśiṣṭavadamaryādaḥ pāpaiḥ saha durātmavān | sabhāyā nirgoto mūḍho vyatikramya suhṛdāṃ vacaḥ ||
Translation
धृतराष्ट्र म्हणाला—तो मोहग्रस्त दुरात्मा, वाणीने अशिष्ट व मर्यादा भंग करणारा, पापी साथीदारांसह हितैषी सुहृदांचा सल्ला झुगारून सभेतून बाहेर निघून गेला आहे।
Word by Word
अशिष्टवत्like an uncultured man; rudely
अशिष्टवत्:
TypeIndeclinable
Rootअशिष्ट
Formअव्यय (उपमान/प्रकारवाचक)
अमर्यादःone who transgresses bounds; lawless
अमर्यादः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्याद
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पापैःwith sins / with wicked (ones)
पापैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाप
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formअव्यय (सहयोगार्थक)
दुरात्मवान्evil-souled; wicked
दुरात्मवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootदुरात्मन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सभायाःfrom the assembly
सभायाः:
Apadana
TypeNoun
Rootसभा
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
निर्गतःhaving gone out; departed
निर्गतः:
TypeVerb
Rootनिर्गम्
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मूढःdeluded; foolish
मूढः:
Karta
TypeAdjective
Rootमूढ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
व्यतिक्रम्यhaving transgressed; having disregarded
व्यतिक्रम्य:
TypeVerb
Rootव्यति-क्रम्
Formक्त्वान्त (अव्यय), पूर्वकाल
सुहृदाम्of well-wishers / friends
सुहृदाम्:
TypeNoun
Rootसुहृद्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
वचःword; command; advice
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraT
the unnamed 'wicked/deluded man' (contextually a Kaurava figure)S
sabhā (royal assembly)S
suhṛd (well-wishing friends/counsellors)P
pāpāḥ (sinful companions)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes