Shloka 6
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
सर्वोद्योगैराश्रमं धर्ममाहु: क्षात्रं श्रेष्ठ सर्वधर्मोपपन्नम् । स्व॑ स्व॑ धर्म येन चरन्ति वर्णा- स्तांस्तान् धमनन्यथार्थान् वदन्ति
sarvodyogair āśramaṃ dharmam āhuḥ kṣātraṃ śreṣṭhaṃ sarvadharmopapannam | svaṃ svaṃ dharmaṃ yena caranti varṇās tāṃs tān dharmān anyathārthān vadanti ||
इंद्र म्हणाला— सर्व प्रकारच्या उद्योगांनी व सतत प्रयत्नांनी लोक क्षात्रधर्मरूप आश्रमाला श्रेष्ठ आणि सर्वधर्मसम्पन्न म्हणतात. त्या क्षात्रधर्माच्या आधारानेच वर्ण आपापला धर्म आचरतात; म्हणून क्षात्रधर्म नसल्यास त्या धर्मांचा हेतु उलटा व विपरीत होतो, असे म्हणतात.
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that righteous kingship (kṣātra-dharma) is foundational for society: it enables each varṇa to perform its own duties safely and meaningfully; without it, other dharmas become ineffective or even counterproductive.
Indra is explaining a principle of rajadharma within the Śānti Parva discourse: he argues for the primacy of the kṣātra function—protection, enforcement of order, and governance—as the support-system that allows all other life-duties and social obligations to operate.