Shloka 9
अव्यक्तकालमान-निर्णयः
Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind
वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैराहत: शोचति रात्र्यहानि । परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तान् पण्डितो नावसूजेत् परेषु,वचनरूपी बाण जब मुहसे निकल पड़ते हैं, तब उनके द्वारा बींधा गया मनुष्य रात-दिन शोकमें डूबा रहता है; क्योंकि वे दूसरोंके मर्मपर आघात पहुँचाते हैं, इसलिये विद्धान् पुरुषको किसी दूसरे मनुष्यपर वाग्बाणका प्रयोग नहीं करना चाहिये
vāksāyakā vadanān niṣpatanti yair āhataḥ śocati rātryahāni | parasya nāmarmasu te patanti tān paṇḍito nāvasūjet pareṣu ||
हंस म्हणाला—वाणीचे बाण मुखातून सुटतात; त्याने जखमी झालेला मनुष्य रात्रंदिवस शोक करीत राहतो. ते दुसऱ्याच्या मर्मस्थानी लागतात; म्हणून पंडित पुरुषाने परांवर असे वाग्बाण सोडू नयेत.
हंस उवाच
Educational Q&A
Speech can wound like an arrow and cause lasting sorrow; therefore, a wise person restrains harsh or piercing words, especially those that strike another’s vulnerabilities.
In a didactic passage of the Śānti Parva, the speaker ‘Haṃsa’ delivers moral instruction, using the metaphor of ‘word-arrows’ to warn against verbally harming others.