Shloka 38
अहिंसा-प्रधान धर्मविचारः
Ahiṃsā as the Superior Dharma: Practical and Scriptural Reasoning
मृत्योर्ये ते व्याधय श्चाश्रुपाता मनुष्याणां रुज्यते यैः शरीरम् | सर्वेषां वै प्राणिनां प्राणनान्ते तस्माच्छोक॑ मा कृथा बुद्धय बुद्धया
mṛtyor ye te vyādhayaś cāśrupātā manuṣyāṇāṁ rujyate yaiḥ śarīram | sarveṣāṁ vai prāṇināṁ prāṇanānte tasmāc chokaṁ mā kṛthā budhya budhyā ||
भीष्म म्हणाले—मृत्यूच्या आगमनावेळी जे अश्रुबिंदू प्रथम पडले, तेच ज्वर इत्यादी व्याधी झाले; ज्यांमुळे मनुष्यांचे शरीर रोगग्रस्त होते. सर्व प्राण्यांचा नियत प्राणकाल संपला की मृत्यू त्यांच्या जवळ येतो. म्हणून, राजन्, पुत्रासाठी शोक करू नकोस; हे तत्त्व बुद्धीने समजून घे।
पितामह उवाच
Educational Q&A
Grief should be restrained through discernment: death is inevitable and comes to all beings only when their allotted lifespan ends; understanding this reduces attachment-driven sorrow.
Bhīṣma instructs and consoles a grieving king, explaining the universality of death and the origin of bodily afflictions, urging him not to mourn his son but to reflect wisely.