Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

कर्म–ज्ञान–दैव–स्वभावविचारः

Inquiry into Karma, Knowledge, Fate, and Nature

उपास्यो नारदो बाढं वाचि नास्य व्यतिक्रम: । कामतो यदि वा लोभात्‌ तस्मात्‌ सर्वत्र पूजित:

upāsyo nārado bāḍhaṃ vāci nāsya vyatikramaḥ | kāmato yadi vā lobhāt tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||

वायू म्हणाला—नारद खरोखरच उपास्य आहेत. इच्छा वा लोभामुळेही ते आपल्या वचनापासून कधी ढळत नाहीत; म्हणूनच त्यांचा सर्वत्र सन्मान होतो.

उपास्यःworthy to be worshipped/served
उपास्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootउपास्य (उप + आस् धातु; कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नारदःNarada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
बाढम्indeed, certainly, greatly
बाढम्:
TypeIndeclinable
Rootबाढम्
वाचिin speech / in (his) word
वाचि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Locative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof him / his
अस्य:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्य)
FormMasculine, Genitive, Singular
व्यतिक्रमःtransgression, deviation, going back on (one's word)
व्यतिक्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यतिक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
कामतःfrom desire / out of desire
कामतः:
TypeIndeclinable
Rootकामतः
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
लोभात्from greed / out of greed
लोभात्:
Apadana
TypeNoun
Rootलोभ
FormMasculine, Ablative, Singular
तस्मात्therefore / from that (reason)
तस्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: तस्मात्)
FormMasculine, Ablative, Singular
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
पूजितःhonoured, worshipped
पूजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपूजित (पूज् धातु; क्त-प्रत्यय कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
N
Nārada

Educational Q&A

The verse praises steadfast truthfulness: a person who does not retract or distort his words even under the pressures of desire or greed becomes universally respected and worthy of reverence.

Vāyudeva is describing Nārada’s character, highlighting his unwavering consistency in speech and explaining that this moral firmness is the reason for Nārada’s honor everywhere.