Shloka 743
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
कि कत्थसे मां कि च त्वं कालेन निरपत्रप: । इन्द्र! हम कैसे हैं
kiṁ katthase māṁ kiṁ ca tvaṁ kālena nirapatrapaḥ | indra! vayaṁ kīdṛśāḥ sma iti tvam eva suṣṭhu jānāsi | vāsava! ahaṁ tvāṁ bhṛśaṁ jānāmi; tathāpi tvaṁ lajjāṁ tilāñjaliṁ dattvā mama purato vṛthā ātmaślāghāṁ kim iti karoṣi | vastutaḥ kāla eva etat sarvaṁ kārayati |
भीष्म म्हणाले—माझ्यासमोर तू का बढाई मारतोस? आणि काळाच्या अधीन होऊन निर्लज्जपणे असे का बोलतोस? इंद्रा, आम्ही कसे आहोत हे तुला चांगले ठाऊक आहे. वासवा, मीही तुला नीट ओळखतो; तरीसुद्धा तू लज्जा टाकून माझ्यासमोर व्यर्थ आत्मश्लाघा करीत आहेस. खरे तर हे सर्व काही काळच घडवितो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Pride and self-glorification are ethically hollow; one should retain modesty and recognize that outcomes are often driven by Kāla (Time/fate), not merely personal prowess.
Bhishma rebukes Indra for boasting. He reminds Indra that both know each other’s true nature and that Indra’s shameless self-praise is pointless, because the larger force of Time is what is bringing events to pass.