Shloka 8
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā
Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving
एक: शास्ता न द्वितीयो<5स्ति शास्ता गर्भ शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता । तेनानुयुक्त: प्रवणादिवोदकं यथा नियुक्तोडस्मि तथा वहामि
bhīṣma uvāca | ekaḥ śāstā na dvitīyo 'sti śāstā garbhaśayānaṁ puruṣaṁ śāsti śāstā | tenānuyuktaḥ pravaṇādivodakaṁ yathā niyukto 'smi tathā vahāmi ||
शासन करणारा एकच आहे; दुसरा नाही. तोच नियंता गर्भात शयन करणाऱ्या जीवाचेही शासन करतो. जसे पाणी उताराकडे वाहते, तसे प्राणी त्याच्या प्रेरणेने त्याने ठरविलेल्या दिशेकडे जातो; आणि जसा मला नेमले आहे, तसाच मी माझा भार वाहतो.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a single supreme Governor (Īśvara) directs all beings, even from the womb; individual actions unfold according to that higher ordination, like water naturally flowing down a slope.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma explains the principle of divine governance and how beings—including himself—carry out their roles as assigned, emphasizing humility and acceptance of one’s appointed duty.