Shanti Parva Adhyaya 206 Shloka 26 - Mahabharata | Marathi | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 26

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

Devanagari script

इसलिये ज्ञानके द्वारा बुद्धिको, बुद्धिके द्वारा मनको तथा मनके द्वारा इन्द्रिय- समुदायको निर्मल एवं शुद्ध करके अविनाशी परमात्माको प्राप्त किया जा सकता है ।।

Transliteration

buddhipravīṇo manasā samṛddho nirāśiṣaṁ nirguṇam abhyupaiti | paraṁ tyajantīha viloḍyamānā hutāśanaṁ vāyur ivendhanastham ||

Translation

म्हणून ज्ञानाने बुद्धी, बुद्धीने मन आणि मनाने इंद्रियसमूह निर्मळ-शुद्ध करून अविनाशी परमात्मा प्राप्त होतो. विवेकात प्रवीण व संयमित मनाने समृद्ध असा पुरुष, निराश होऊन निर्गुण तत्त्वाकडे जातो. जशी वारा इंधनातील लपलेली अग्नी मंथन करून प्रज्वलित करतो, तशीच येथे आसक्तीचा त्याग व अंतःसंयम परमतत्त्व प्रकट करतो.

Word by Word

बुद्धि-प्रवीणःskilled in intellect

मनसाby/with the mind

समृद्धःfully endowed, perfected

निराशिषम्desireless, without expectations

निर्गुणम्without qualities (beyond guṇas)

अभ्युपैतिapproaches, attains

परम्the Supreme (one)

त्यजन्तीabandoning, giving up

इहhere (in this world/state)

विलोड्यमानाbeing churned/agitated

हुताशनम्fire

वायुःwind

इवlike, as

इन्धन-स्थम्situated in fuel (i.e., latent in wood)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Paramatman (Supreme Self)

buddhi (intellect)

manas (mind)

indriyas (senses)

hutashana (fire)

vayu (wind)

indhana (fuel/wood)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes