Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)

सैन्यस्य तव त॑ शब्दं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिर: । वार्ष्णेयमब्रवीद्‌ वाक्‍्यं सर्वक्षत्रस्य पश्यत:,इति सत्य ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशय: । “मैं रणभूमिमें कुन्तीके सभी पुत्रों और सामने आये हुए सोमकोंपर भी विजय प्राप्त कर लूँगा। इसमें भी संदेह नहीं कि मैं तुम्हारा सेनापति होऊँगा और ऐसे व्यूहका निर्माण करूँगा, जिसे शत्रु लाँघ नहीं सकेंगे। दुर्योधन! यह मैं तुमसे सच्ची बात कहता हूँ। इसमें कोई संशय नहीं है” उस समय आपकी सेनाका वह महान्‌ हर्षनाद सुनकर राजा युधिष्ठिरने समस्त क्षत्रियोंके सामने ही भगवान्‌ श्रीकृष्णसे कहा--

sainyasya tava taṁ śabdaṁ śrutvā rājā yudhiṣṭhiraḥ | vārṣṇeyam abravīd vākyaṁ sarvakṣatrasya paśyataḥ || iti satyaṁ bravīmy eṣa duryodhana na saṁśayaḥ |

तुझ्या सैन्याचा तो महान् हर्षनाद ऐकून राजा युधिष्ठिराने सर्व क्षत्रियांच्या समक्ष वार्ष्णेय (श्रीकृष्ण) यांना वचन सांगितले.

सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Genitive, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
शब्दम्sound/cry
शब्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
वार्ष्णेयम्Vārṣṇeya (Kṛṣṇa), descendant of Vṛṣṇi
वार्ष्णेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार्ष्णेय
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वक्षत्रस्यof all the kṣatriyas/warriors
सर्वक्षत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वक्षत्र
FormNeuter, Genitive, Singular
पश्यतःwhile (they were) seeing / in the presence of (those) seeing
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत्
Formशतृ (present active participle), Neuter, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa (Vārṣṇeya)
K
Kṣatriyas
A
Army (Kaurava host)