Shloka 266
दिष्टया न विमतिं कांचिद् भजित्वा तु पराजित: । /हर्षकी बात है कि मैं युद्धमें पीठ दिखाकर भागा नहीं। निम्नश्रेणीके मनुष्यकी भाँति हार मानकर वैरसे कभी पीछे नहीं हटा तथा कभी किसी दुर्विचारका आश्रय लेकर पराजित नहीं हुआ--यह भी मेरे लिये गौरवकी ही बात है
diṣṭyā na vimatiṁ kāñcid bhajitvā tu parājitaḥ |
संजय म्हणाला— “हेही सौभाग्यच की पराभूत झालो तरी मी कोणत्याही भ्रमित वा निंद्य निर्धाराचा आश्रय घेतला नाही. पराभवातही मी पाठ दाखवून पळालो नाही, नीच जनासारखा शरणागती पत्करून वैरातून मागे हटलो नाही, किंवा कुटिल व निंद्य दुर्विचार धरून कोसळलो नाही—हेही माझे गौरव आहे।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse praises moral steadiness under failure: even when defeated, one should not adopt ignoble surrender or wrong counsel (vimati). Honor lies in refusing unethical or self-degrading responses to loss.
Sañjaya reflects on a situation of defeat and emphasizes that, despite being overcome, he did not turn to misguided thinking or dishonorable conduct—framing this restraint as a fortunate and praiseworthy outcome.