Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

कितनोंकी कान्ति अरुणवर्णकी है। वे सभी महान्‌ भोगोंसे सम्पन्न हैं। उनके केश बड़े- बड़े और वस्त्र उज्ज्वल हैं। वे ऊपरकी ओर वेणी धारण करनेवाली, भूरी आँखोंसे सुशोभित तथा लम्बी मेखलासे अलंकृत हैं ।।

vaiśampāyana uvāca | lambodaryo lambakarṇās tathā lambapayodharāḥ | tāmrākṣyas tāmravarṇāś ca haryakṣyaś ca tathā parāḥ ||

वैशंपायन म्हणाले—त्या स्त्रीसत्तांपैकी काहींचे उदर लांब लोंबकळत होते, काहींचे कान लांब होते, तर काहींचे स्तन जड व लांब होते. काहींचे डोळे तांब्यासारखे लाल, काहींचा वर्ण ताम्रसदृश, आणि काहींचे डोळे हरित-श्याम होते.

लम्बोदर्यःwomen having long bellies
लम्बोदर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बोदरि
FormFeminine, Nominative, Plural
लम्बकर्णाःwomen having long ears
लम्बकर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बकर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाand/also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
लम्बपयोधराःwomen having long breasts
लम्बपयोधराः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बपयोधर
FormFeminine, Nominative, Plural
ताम्राक्ष्यःwomen with copper-reddish eyes
ताम्राक्ष्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्राक्षि
FormFeminine, Nominative, Plural
ताम्रवर्णाःcopper-colored (in complexion)
ताम्रवर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्रवर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
हर्यक्ष्यःwomen with dark/greenish-black eyes
हर्यक्ष्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootहर्यक्षि
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पराःothers/remaining (women)
पराः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse is primarily descriptive rather than prescriptive: it uses vivid, unsettling physical imagery to mark an inauspicious, fear-laden moment in the war narrative. Ethically, it functions as a literary signal that adharma and violence draw forth terrifying forces and destabilize the human world.

Vaiśampāyana is describing a group of uncanny female figures (as part of an ominous scene), distinguishing them by unusual bodily traits and eye/skin colors. The catalog-like description intensifies the sense of dread and portent surrounding the events of the Shalya Parva.