Shloka 16
Dyūta-kathā-praśnaḥ — Inquiry into the Dice-Game Calamity
Devanagari script
एवमीदृशकं स्वप्न द्रक्ष्यसि त्वं विशाम्पते । मा तत्कृते हानुध्याहि कालो हि दुरतिक्रम:,“राजन! तुम्हें इस प्रकार ऐसा स्वप्न दिखायी देगा, किंतु उसके लिये तुम्हें चिन्ता नहीं करनी चाहिये; क्योंकि काल सबके लिये दुर्लडघ है
Transliteration
evamīdṛśakaṃ svapnaṃ drakṣyasi tvaṃ viśāmpate | mā tatkṛte hānudhyāhi kālo hi duratikramaḥ ||
Translation
हे प्रजापते! तू अशाच प्रकारचे स्वप्न पाहशील. पण त्यासाठी चिंता करू नकोस; कारण काळाचा अतिक्रम करणे कोणालाही कठीण आहे.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
ईदृशकम्such (of this kind)
ईदृशकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootईदृशक
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वप्नम्dream
स्वप्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वप्न
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रक्ष्यसिyou will see
द्रक्ष्यसि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
विशाम्of the people, of the subjects
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
तत्by/for that (on account of that)
तत्:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कृतेin the matter of; for the sake of
कृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृत
FormNeuter, Locative, Singular
हाalas
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा
अनुध्याहिbrood over, grieve, worry
अनुध्याहि:
TypeVerb
Rootअनु-ध्यै
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
कालःtime, fate
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
दुरतिक्रमःhard to overcome, insurmountable
दुरतिक्रमः:
TypeAdjective
Rootदुरतिक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaV
viśāmpati (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes