Shloka 456
नारायणास्त्र-शमनं द्रौणि-प्रहारश्च
Pacification of the Nārāyaṇāstra and Drauni’s Renewed Assault
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिता: प्रभया पुन: । धूल और अन्धकारसे व्याप्त आकाश, पृथ्वी, दिशा और विदिशाएँ प्रदीपोंकी प्रभासे पुनः प्रकाशित हो उठी थीं
rajasā tamasā vyāptā dyotitāḥ prabhayā punaḥ |
संजय म्हणाला—धूळ व अंधाराने व्यापलेले आकाश, पृथ्वी, दिशा व विदिशा पुन्हा दीपांच्या प्रभेने उजळून निघाले. संग्रामाच्या गोंधळातही कधी कधी स्पष्टता परत येते—हे दृश्य त्याचेच द्योतक होते.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the contrast of dust-and-darkness versus renewed illumination to suggest that confusion and moral-mental obscuration (tamas/rajas) can be temporarily dispelled, allowing perception and discernment to return—even amid the turmoil of war.
Sañjaya describes a battlefield scene where dust and darkness had spread everywhere, but then light appears again, making the surroundings—sky, earth, and directions—visible and bright, as though lit by lamps.